Znaki towarowe – przewodnik z przykładami
Znaki towarowe są jedną z praktyk umożliwiających uzyskanie przewagi rynkowej jest wyróżnienie się spośród innych. Wskazują na pochodzenie towaru lub usługi, a także pozwalają odróżnić się od konkurencji. Znaki towarowe są również wykorzystywane do budowania wizerunku firmy lub kreowania marki danego przedsiębiorcy.
Myślę, że bez problemu rozpoznasz markę notebooka, jeżeli na jego obudowie zobaczysz kształt jabłuszka. Kolor liliowy prawdopodobnie skojarzy Ci się z pewną marką czekolad, a kształtu butelki Coca-Coli nie pomylisz z żadną inną. A to dopiero początek.
We wpisie znajdziesz:
- Co może być znakiem towarowym?
- Rodzaje znaków towarowych – przykłady
- Niekonwencjonalne znaki towarowe
- Funkcje znaków towarowych
- Zasięg terytorialny znaku towarowego
- Międzynarodowa Klasyfikacja Towarów i Usług
- Rejestracja znaku towarowego – kroki
- Świadectwo ochronne znaku towarowego
- Jak długo trzeba czekać na rejestrację znaku towarowego?
- Ile trwa ochrona znaku towarowego?
- Ile kosztuje rejestracja znaku towarowego?
- Podsumowanie, czyli kiedy złożyć wniosek o rejestrację znaku towarowego
Co może być znakiem towarowym?
Dane oznaczenie może zostać zarejestrowane jako znak towarowy pod warunkiem, że:
- umożliwia ono odróżnienie towarów i usług jednego przedsiębiorstwa od towarów i usług innego przedsiębiorstwa,
- jest możliwe do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony.
Znaki towarowe stosuje się do wyróżnienia w obrocie gospodarczym, wobec czego oznaczenie które chcesz zarejestrować musi służyć do oznaczania konkretnych towarów i usług.
Powyższe warunki muszą być spełnione łącznie.
Rodzaje znaków towarowych – przykłady
Najczęściej w celu ochrony marki wykorzystuje się następujące znaki towarowe:
- słowny znak towarowy
- graficzny znak towarowy
- słowno-graficzny znak towarowy
Nie są to jednak jedyne znaki towarowe, które możesz zarejestrować.
Słowny znak towarowy
Słownym znakiem towarowym może być jeden lub kilka wyrazów. Mogą to być istniejące słowa, neologizmy, imiona i nazwiska czy pseudonimy, albo wyrazy w języku rodzimym lub obcojęzyczne, a nawet slogany reklamowe.
Nie mają one żadnych dodatkowych elementów graficznych. Stanowią one wyłącznie zapis danego słowa w odpowiednim alfabecie.
Bez znaczenia dla ochrony prawnej tego rodzaju oznaczenia jest sposób zapisania danego słowa – małymi czy wielkimi literami, gdyż ochronie podlega warstwa fonetyczna, a nie sposób jego zapisu.
Przykłady:
| ADIDAS | MILKA | GILLETTE NAJLEPSZE DLA MĘŻCZYZNY |
| EUTM 002288355 | EUTM 000031369 | R.304391 |
Słowno-graficzny znak towarowy
Znakiem słowno-graficznym będzie oznaczenie, które łączy w sobie warstwę słowną z szatą graficzną. Jest to tzw. logotyp.
Przedmiotem ochrony jest więc zasadniczo konkretna kreacja – określone graficzne przedstawienie zgłoszonego oznaczenia.
Przykłady:
 |  |  |
| EUTM 000277889 | EUTM 000089763 | R.248655 |
Więcej o korzyściach, jakie wynikają z rejestracji słownego oraz słowno-graficznego znaku towarowego przeczytasz we wpisie „Logo czy nazwa firmy – co zarejestrować jako znak towarowy?”
Graficzny znak towarowy
Graficzny znak towarowy stanowi wyłącznie sama warstwa graficzna, pozbawiona elementów słownych (warstwy fonetycznej). Określa się je mianem sygnetu.
Znaki graficzne odbierane wyłącznie za pośrednictwem zmysłu wzroku.
Ochronie podlega wyłącznie to, co widzi odbiorca w ramach danego oznaczenia. Może być to kształt, kolor czy ułożenie elementów zawartych w ramach grafiki.
 |  |  |
| EUTM 011961406 | EUTM 011961315 | EUTM 011960044 |
Niekonwencjonalne znaki towarowe
Znaki towarowe to nie tylko logo i nazwa firmy. Mogą to być także inne elementy, które mogą identyfikować Twój biznes czy markę. Przykładowo: kolor, wygląd sklepu czy smak produktu. Zaskoczony?
Rejestracja tego rodzaju znaków towarowych brzmi ciekawie, jednak uzyskanie prawa ochronnego na niekonwencjonalne znaki towarowe stanowi nierzadko nie lada wyzwanie. Przeczytasz o tym więcej we wpisie „Niekonwencjonalne znaki towarowe – czym mogą zaskoczyć marki”.
Funkcje znaków towarowych
1. Odróżniająca
Podstawową funkcją znaku towarowego jest wskazanie pochodzenia towarów i usług. Jest to tzw. funkcja odróżniająca. Dzięki nim możemy rozpoznać które z nich pochodzą od jakiego przedsiębiorcy.
Jeżeli jesteś przedsiębiorcą, który oferuje swoje produkty lub usługi innym, zdajesz sobie sprawę jak ważne jest dotarcie do klienta. Szczególnie, gdy na rynku funkcjonuje niezliczona liczba firm działających w tej samej branży.
Największa przeszkodą w rejestracji znaku towarowego to charakter opisowy oznaczenia, tzn. gdy na podstawie samego znaku bez trudu możemy ustalić, jakie są oferowane produkty lub usługi pod jego szyldem.
Przykłady:
- kosmetykinaturalne.com
- fajneciuchy.pl
- zdrowazywnosc.com
Takie oznaczenie nie nadaje się do odróżniania towarów i usług na rynku. Pełni ono pełniło wyłącznie rolę ogólnoinformacyjną o ofercie dostępnej pod danym oznaczeniem. W takiej sytuacji urząd odmówi przyznania ochrony na zgłoszone oznaczenie.
2. Gwarancyjna lub jakościowa
Znaki towarowe pełnią funkcję gwarancyjną, zwaną funkcją jakościową. Konsumenci dzięki swoim dotychczasowym doświadczeniom z danym produktem czy usługą wiedzą, że w przypadku ponownego ich nabycia, otrzymają analogiczną wartość czy jakość.
Jeżeli kupimy dany proszek do prania, który bez trudu doprał wszystkie plamy na ubraniach, to w przyszłości chętnie po niego sięgniemy ponownie. Będziemy mieć w pamięci to, że spełnił on nasze oczekiwania. Również, gdy skorzystamy z usług danego serwisu. Jeżeli nasze urządzenie zostało sprawnie naprawione, to prawdopodobnie wybierzemy danego przedsiębiorcę, jeżeli będziemy ponownie potrzebować pomocy.
Znaki towarowe pomagają nam podejmować decyzje zakupowe. Wiemy, że dany produkt lub usługa gwarantuje nam konkretną jakość, którą już raz otrzymaliśmy i której możemy spodziewać się po nich w przyszłości.
3. Reklamowa
Znaki towarowe mają również znaczenie reklamowe. Funkcja ta jest powiązana ze wspomnianą już funkcją odróżniającą oraz jakościową. Wielokrotny kontakt z danym znakiem towarowym sprawia, że zapada nam on w pamięć. W takiej sytuacji jeżeli kupimy dany produkt lub skorzystamy z usług danej firmy, znak towarowy zaczyna kojarzyć nam się z naszymi dotychczasowymi doświadczeniami z tymi produktami lub marką.
Zasięg terytorialny znaku towarowego
Rozważając rejestrację oznaczenia jako znaku towarowego należy ustalić obszar, na którym chcemy uzyskać ochronę dla danego oznaczenia.
Znak towarowy może zostać zarejestrowany jako znak:
- krajowy
- unijny (obszar Unii Europejskiej)
- międzynarodowy (wybrane państwa poza Unią Europejską).
W zależności od tego, na jakim obszarze chcemy chronić swoje oznaczenie, inny będzie właściwy urząd do złożenia wniosku. Wniosek o rejestrację znaku towarowego w Polsce należy skierować do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie. Wniosek o rejestrację unijnego znaku towarowego rozpozna Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) w Alicante (Hiszpania).
Aby zarejestrować międzynarodowy znak towarowy, czyli uzyskać ochronę w kraju poza Unią Europejską, niezbędne jest uprzednie uzyskanie ochrony krajowej lub unijnej. Zgłoszenie międzynarodowe kierujemy do biura Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) w Genewie (Szwajcaria) za pośrednictwem odpowiedniego biura (w zależności jaką ochronę uprzednio posiadamy).
Międzynarodowa Klasyfikacja Towarów i Usług
Sam wybór oznaczenia, które chcesz zarejestrować jako znak towarowy, to jeszcze nie wszystko. Musisz wybrać towary i usługi, dla których będziesz to oznaczenie stosować. Wyznaczają one zakres ochrony Twojego znaku towarowego.
Po co klasyfikacja nicejska?
Towary i usługi są uporządkowane w klasach w ramach Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług, znanej jako Klasyfikacja Nicejska. System ten obowiązuje w Unii Europejskiej i jest stosowany przez kraje, w których możesz zarejestrować znak międzynarodowy. Jej celem było zharmonizowanie i ujednolicenie nazewnictwa towarów i usług objętych danych oznaczeniem. Dzięki klasyfikacji możesz porównywać zakresy ochrony różnych znaków towarowych i zestawiać je ze sobą, aby ustalić czy dane oznaczenia nie kolidują ze sobą.
Klasyfikacja nicejska to uporządkowany zbiór towarów i usług według różnych dziedzin. W klasyfikacji nicejskiej znajdziesz 45 klas, z czego 34 klasy dotyczą towarów, a 11 klas dotyczy usług.
I tak między innymi w klasie:
- 15 znajdziesz różnego rodzaju instrumenty muzyczne,
- 16 znajdziesz wyroby z papieru,
- 25 znajdziesz towary zaklasyfikowane jako odzież, obuwie, nakrycia głowy,
- 36 znajdziesz usługi związane m.in. z reklamą.
Dlaczego warto przemyśleć wybór towarów i usług?
Panuje przekonanie, że rejestracja znaku towarowego daje jego właścicielowi monopol ma każde wykorzystanie tego oznaczenia. Tak jednak nie jest. Wybierając poszczególne klasy towarów i usług wskazujesz dla jakiego rodzaju produktów i branży chcesz uzyskać ochronę danego oznaczenia. I to jedynie w tym zakresie będzie przysługiwać Ci ochrona.
Jeżeli Jan Kowalski zarejestruje znak towarowy dla oznaczania piekarni, to (co do zasady) nie będzie przeszkód, aby Adam Nowak zarejestrował podobne oznaczenie dla aptek.
A co, gdy nie ma wybranego przez Ciebie towaru lub usługi w klasyfikacji?
Klasyfikacja Nicejska cały czas jest udoskonalana i uzupełniana, choćby z uwagi na rozwój technologii. Pd stycznia 2017 roku obowiązuje już jej 11 wersja. Czasem możesz jednak nie znaleźć w niej towaru lub usługi, której szukasz. Wtedy możesz spróbować dopisać je samodzielnie we właściwej klasie. Urząd sprawdzi czy poprawnie dopisałeś nowy towar/usługę, m.in. zbada czy prawidłowo sformułowałeś to określenie, oraz czy zakwalifikowałeś towar lub usługę do prawidłowej klasy.
Patrz w przyszłość
Warto wiedzieć, że jako właściciel znaku towarowego masz 5 lat ma rozpoczęcie używania znaku towarowego.
Jeżeli tego nie zrobisz, to inna osoba zainteresowana podobnym oznaczeniem może złożyć wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia ochrony Twojego znaku towarowego w zakresie, w jakim go nie używasz.
Z drugiej strony składając wniosek o rejestrację znaku towarowego możesz uwzględnić również towary i usługi w zakresie, w jakim dopiero planujesz rozpocząć działalność w tym czasie (5lat). Wato zatem przemyśleć swój wybór i patrzeć na rejestrację znaku jako strategię działania w dłuższej perspektywie.
Rejestracja znaku towarowego
Jeżeli chcesz uzyskać ochronę na dane oznaczenie, musisz złożyć wniosek o rejestrację do właściwego urzędu, ponieważ prawo ochronne na znak towarowy jest prawem z rejestracji.
Składając wniosek możesz skorzystać ze wsparcia m.in. radcy prawnego lub złożyć go samodzielnie.
Wniosek podlega opłacie (więcej informacji znajdziesz w dalszej części wpisu) i może być złożony w formie papierowej lub elektronicznej.
Pamiętaj, że samo złożenie wniosku nie gwarantuje jednak udzielenia ochrony.
W czasie postępowania rejestracyjnego urząd bada tzw. bezwzględne przeszkody rejestracji. Są to sytuacje, gdy oznaczenie nie spełnia podstawowych warunków umożliwiających rejestrację. Będą to m.in. takie przypadki, gdy oznaczenie w żaden sposób nie odróżnia danych towarów od innych towarów na rynku.
Więcej o bezwzględnych przeszkodach rejestracji przeczytasz w najbliższym wpisie.
Jeżeli urząd nie będzie miał zastrzeżeń wobec Twojego zgłoszenia, to zostanie ono opublikowane w ogólnodostępnym biuletynie.
Rozpocznie się wtedy 3-miesięczny okres sprzeciwowy. W tym czasie inne zainteresowane podmioty mogą zgłosić sprzeciw przeciwko rejestracji Twojego oznaczenia. Jeżeli jakiś sprzeciw zostanie złożony, to urząd da Ci możliwość ustosunkowania się do jego treści.
Dlatego ważne, aby przed złożeniem wniosku zweryfikować istnienie tzw. względnych przeszkód rejestracji. Przykładowo czy Twoje oznaczenie jest podobne lub identyczne do innego znajdującego się już w rejestrze, zastrzeżonego dla podobnych lub identycznych towarów lub usług. Jeżeli tak jest, to właściciel wcześniejszego oznaczenia będzie uprawniony do złożenia sprzeciwu, co wydłuży postępowanie oraz może uniemożliwić rejestrację.
Decyzja urzędu
Finalnie urząd może wydać jedną z dwóch decyzji:
- decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy
- decyzja o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.
Jeżeli urząd odmówi udzielenia prawa ochronnego, w uzasadnieniu decyzji znajdziesz informację, dlaczego Twoje oznaczenie nie mogło zostać objęte ochroną.
Jeśli zaś otrzymasz od urzędu decyzję o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, to pozostaje mi serdecznie Ci pogratulować. Możesz cieszyć się świadectwem ochronnym znaku towarowego:)
Świadectwo ochronne znaku towarowego
Świadectwo ochronne znaku towarowego jest dokumentem potwierdzającym przyznanie Ci praw ochronnych na zgłoszone oznaczenie.
UPRP wyśle Ci świadectwo ochronne dla polskiego znaku towarowego listownie po uiszczeniu przez Ciebie odpowiednich wpłat za pierwszy okres ochrony. Świadectwo ochronne dotyczące unijnego znaku towarowego będziesz mógł pobrać z portalu EUIPO.
Świadectwo obejmuje takie informacje jak m.in.:
- informacja, który urząd wydał świadectwo,
- wskazanie Ciebie jako właściciela znaku towarowego,
- wskazanie zarejestrowanego oznaczenia,
- numer prawa ochronnego przyznanego na Twoje oznaczenie,
- wykaz towarów i usług, dla których zgłoszone zostało oznaczenie,
- datę rejestracji (będącego datą rozpoczęcia okresu ochrony).
Jak długo trzeba czekać na rejestrację znaku towarowego?
W Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej, jak i Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej na zarejestrowanie znaku towarowego trzeba poczekać średnio od 6 do 9 miesięcy.
Czas rejestracji może się wydłużyć, jeżeli urząd będzie miał uwagi do naszego zgłoszenia. Na czas rejestracji wpływa również sytuacja, gdy Twoje oznaczenie będzie podobne lub identyczne z wcześniej zarejestrowanym znakiem towarowym dla tych samych towarów i usług. Właściciel wcześniejszego znaku może złożyć sprzeciw, co spowoduje konieczność przedstawienia argumentacji obu stron w czasie procesu rejestracji.
Ile trwa ochrona znaku towarowego?
Znak towarowy podlega ochronie przez 10 lat. Pierwszy okres ochrony znaku towarowego rozpoczyna się od chwili złożenia wniosku, a nie od daty wydania decyzji.
Dobrą wiadomością jest to, że możesz przedłużać przyznaną Ci ochronę o kolejne 10-letnie okresy, poprzez uiszczenie odpowiedniej opłaty. Zatem ochrona może trwać właściwie w nieskończoność.
Opłatę za kolejne okresy ochrony możesz wnieść nie wcześniej niż na rok przed jego upływem (w przypadku znaków zarejestrowanych tylko w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej) albo na sześć miesięcy przed upływem okresu ochronnego (w przypadku unijnych znaków towarowych).
A co, jeżeli przegapisz upływ okresu ochrony?
Jeżeli przegapisz upływ okresu ochrony, to jeszcze nie wszystko stracone. Możesz uiścić opłatę za kolejny okres ochrony w ciągu kolejnych 6 miesięcy po upływie okresu ochrony. W takiej sytuacji będziesz musiał zapłacić więcej o:
- 30% należnej opłaty w przypadku znaku zarejestrowanego w Polsce,
- 25 % należnej opłaty w przypadku znaku unijnego.
Jeżeli nie uiścisz opłaty za kolejny okres ochronny, przyznana Ci ochrona na znak towarowy wygaśnie.
Ile kosztuje rejestracja znaku towarowego?
Wniosek o rejestrację znaku towarowego podlega opłacie. Można ona być uzależniona m.in. od rodzaju zgłoszonego znaku, zasięgu terytorialnego i liczby klas, w których zgłaszamy znak.
Opłata za wniosek o rejestrację znaku towarowego
Zastrzeżenie znaku towarowego na terenie Polski kosztuje:
- 450 zł za zgłoszenie znaku w jednej klasie towarów i usług
- po 120 zł za każdą następną klasę towarów i usług, w której zgłaszasz znak towarowy.
Opłata za zgłoszenie znaku towarowego w dwóch klasach wyniesie 570 zł, a w 4 klasach 810 zł.
Opłaty przy zgłoszeniu unijnego znaku towarowego wynoszą:
- zgłoszenie w jednej klasie towarów i usług kosztuje 850 euro przy zgłoszeniu elektronicznym, a przy papierowym – 1000 euro,
- 50 euro za drugą klasę towarów i usług,
- trzy lub więcej klas towarów i usług – po 150 euro za każdą kolejną klasę.
Przykładowo, jeżeli chcesz zgłosić znak unijny w 2 klasach elektronicznie, to zapłacisz 900 euro. Z kolei jeżeli zgłoszenie obejmuje 3 klasy, to opłata wynosi 1050 euro (przy zgłoszeniu elektronicznym).
Opłata za 10-letni okres ochrony
Opłata za zgłoszenie unijnego znaku towarowego zawiera już opłatę za 10-letni okres ochronny. W przypadku zgłoszenia znaku towarowego do polskiego urzędu, uiszczona opłata jest opłatą tylko za złożenie wniosku. Dlatego , gdy otrzymasz decyzję o przyznaniu ochrony, musisz uiścić dodatkową opłatę za udzielenie 10-letniej ochrony w wysokości 400 zł za klasę oraz opłatę w wysokości 90 zł za publikację informacji o udzielonym prawie. Wyliczenie opłaty znajdziesz w decyzji urzędu.
Jeżeli nie uiścisz tej opłaty na rzecz polskiego urzędu – decyzja o przyznaniu ochrony wygaśnie, a Twoje oznaczenie będzie traktowane tak, jakby nigdy nie podlegało ochronie.
Kiedy złożyć wniosek o rejestrację znaku towarowego
Znak towarowy to jeden z najskuteczniejszych sposobów ochrony marki. Nie ma jednak jednego właściwego momentu na rejestrację oznaczenia. Jest to indywidualna decyzja.
Możliwe, że jesteś na etapie, gdy uważasz, że to jeszcze nie ten moment na rejestrację znaku towarowego. Warto jednak, żebyś wiedział, że istnieje ryzyko, że ktoś przed Tobą zarejestruje Twoje oznaczenie lub podobne do niego. Jego „odzyskanie” jest możliwe, ale może trwać długo. A także będzie również generować wyższe koszty niż opłaty za rejestrację znaku towarowego.
Niezależnie od tego czy już teraz zdecydujesz się na rejestrację znaku towarowego, to znajomość powyższych aspektów pozwoli Ci jednak zbudować solidne podstawy zarządzania własnością intelektualną w Twoim biznesie.
Jeżeli jesteś zainteresowany rejestracją znaku towarowego, możesz skorzystać z mojego wsparcia.
Sprawdzę, czy Twoje oznaczenie może być zarejestrowane jako znak towarowy oraz czy nie istnieją inne przeszkody. Wspólnie ustalimy odpowiedni rodzaju znaku oraz jego zakres adekwatny do Twojej działalności.
Będę z Tobą przez cały proces rejestracji.
Zapraszam do kontaktu:
tel. 883 541 564,
e-mail: kancelaria@cydejko-stachowiak.pl
Niniejszy wpis nie stanowi porady prawnej. Ma wyłącznie charakter edukacyjny, dla celów własnych osoby zainteresowanej. Zastosowanie się do treści wpisu nie gwarantuje uzyskania rejestracji znaku towarowego, gdyż każde zgłoszenie wymaga indywidualnej oceny. W szczególności czy spełnione są przesłanki rejestracji oraz czy dane oznaczenie nie pozostaje w kolizji z innymi, wcześniejszymi zarejestrowanymi oznaczeniami.
