utwór - Twórca w prawie | Patrycja Cydejko

Czy regulować prawa autorskie w umowie z pracownikiem? TAK!

Patrycja Cydejko — Tue, 24 May 2022 21:50:12 +0000

Jesteś przedsiębiorcą i zatrudniasz pracowników? Słyszałaś/eś o utworze pracowniczym? Chcesz wiedzieć czy należy zatem regulować prawa autorskie w umowie z pracownikiem? TAK! A dlaczego? Odpowiedź znajdziesz poniżej. Po co regulować prawa autorskie w umowie z pracownikiem? Bardzo często w umowach o pracę kwestia praw autorskich bywa pomijana. Dlaczego tak się dzieje? Spotykam się z przekonaniem, że „przecież pracodawcy przysługują wszystkie prawa, więc po co to regulować?”. Albo wręcz przeciwnie – pracodawca nie chce żadnych praw do utworu pracownika, więc „po co regulować, skoro nic nie chcę?”. A jak jest w rzeczywistości? Jeżeli w umowie nie znajdują się postanowienia dotyczące praw autorskich, to zastosowanie będą miały przepisy prawa. A co tam znajdziesz ? A mianowicie utwór pracowniczy. Utwór pracowniczy Prawo autorskie przewiduje sytuację, gdy pracodawca automatycznie nabywa autorskie prawa majątkowe do utworów pracowników. Dzieje się tak pod warunkiem, że: pracownik jest osobą zatrudnioną na umowie o pracę, utwór powstał w ramach realizacji obowiązków pracowniczych danego pracownika. Więcej przeczytasz we wpisie „Utwór pracowniczy, czyli prawa autorskie pracownika”. O czym pamiętać przy prawach autorskich w umowie z pracownikiem? Regulując kwestię praw autorskich w umowie z pracownikiem należy zadbać przede wszystkim o: 1. Pola eksploatacji czyli określenie sposobów, w jaki pracodawca będzie mógł wykorzystywać utwór. W przypadku utworu pracowniczego pracodawca nabywa autorskie prawa majątkowe do utworów swoich pracowników w ograniczonym zakresie. Granice wyznacza cel umowy i wola stron. Przykładowo jeżeli pracownik w ramach swoich obowiązków stworzył dla pracodawcy grafikę do wykorzystania na blogu, to niekoniecznie pracodawca będzie mógł wykorzystać ją na przykład w reklamie lub dla promocji swojego biznesu. A zatem jeżeli jesteś pracodawcą i chcesz mieć swobodę w korzystaniu z utworów swoich pracowników, ureguluj to w umowie. 2. Autorskie prawa osobiste pracownika Nabycie praw do utworu pracowniczego obejmuje tylko autorskie prawa majątkowe. Wobec tego wszystkie autorskie prawa osobiste pozostają przy pracowniku. I pracodawca musi je respektować. Między innymi pracownik na prawo do autorstwa utworu i może domagać się bycia ujawniany jako twórca za każdym razem gdy pracodawca rozpowszechnia utwór. Co możesz zmienić? Kwestię autorskich praw osobistych można regulować w umowie na wiele sposobów. Przykładowo w umowie z pracownikiem można określić sposób, w jaki pracownik będzie wskazywany jako twórca albo ustalić, że pracodawca może rozpowszechniać utwór bez wskazania pracownika jako autora. Można również przyjąć zobowiązanie pracownika, że nie będzie on osobiście wykonywał przysługujących mu autorskich praw osobistych i do ich wykonywania upoważnia pracodawcę. Wszystko uzależnione jest od potrzeb stron i wspólnych uzgodnień. 3. Prawa zależne Nabycie praw autorskich przez pracodawcę do utworu pracowniczego nie obejmuje praw zależnych. Oznacza to, że pracodawca może dokonać przeróbek utworu pracownika, ale aby móc je rozpowszechnić, na przykład opublikować w Internecie, musi mieć jego zgodę. Pracodawca chcąc swobodnie dysponować utworem powinien zadbać o zawarcie w umowie zezwolenia na wykonywanie praw zależnych. 4. Określenie sposobu przyjęcia utworu Pracodawca nabywa autorskie prawa majątkowe do utworu pracownika z chwilą jego przyjęcia. Przepisy nie regulują jednak, w którym momencie do niego dochodzi. Może to być nie tylko wyraźne pisemne potwierdzenie pracodawcy, ale każde jego zachowanie, z którego wynika, że akceptuje dany utwór. Jednocześnie prawo autorskie przewiduje, iż jeżeli pracodawca w ciągu 6 miesięcy od dostarczenia utworu nie powiadomi o nieprzyjęciu utworu lub uzależnieniu przyjęcia utworu od dokonania określonych zmian w wyznaczonym w tym celu odpowiednim terminie, uważa się, że utwór został przyjęty bez zastrzeżeń. Aby uniknąć wątpliwości czy i kiedy utwór został przyjęty, a także aby usprawnić proces przyjmowania utworów przez pracodawcę, warto wprowadzić odpowiedni mechanizm w umowie. 5. „Czasowość” przejścia praw autorskich na pracodawcę Prawo autorskie przewiduje, że pracodawca nabywając prawa autorskie do utworu pracowniczego z mocy prawa, musi rozpowszechnić utwór w ciągu 2 lat od przyjęcia utworu. Jeżeli tego nie zrobi, pracownik będzie mógł na piśmie wyznaczyć pracodawcy odpowiedni termin na takie działanie. Jeżeli upłynie on bezskutecznie, tzn. pracodawca nadal nie rozpowszechni utworu, to wszystkie autorskie prawa majątkowe wrócą do pracownika. Strony w umowie o pracę mogę uregulować tą kwestię odmiennie. A co na to pracownik? Jeżeli jesteś pracownikiem, to dzięki temu wpisowi wiesz już jakie są możliwości dokonania zmian w umowie względem postanowień umownych. Pamiętaj, że warunki, na jakich przenosisz autorskie prawa mogą mieć wpływ na zwiększenie Twoich możliwości negocjacyjnych w zakresie Twojego wynagrodzenia. Prawa autorskie w umowie z pracownikiem – podsumowanie Bez względu na to czy jesteś pracownikiem czy pracodawcą, warto zadbać o uregulowanie kwestii praw autorskich w umowie o pracę. Pozwoli to ograniczyć wątpliwości co do tego kto i w jakim zakresie posiada prawa. W przypadku, gdy w umowie o pracę strony nie zawrą postanowień w tym zakresie, zastosowanie znajdą przepisy i postanowienia dotyczące utworu pracowniczego. Chcesz uregulować kwestię praw autorskich w umowie z pracownikiem? A może będąc pracownikiem chcesz zweryfikować propozycje pracodawcy? Zapraszam do kontaktuPatrycja Cydejko-Stachowiak radca prawnytel. 883 541 564e-mail: kancelaria@cydejko-stachowiak.pl Photo by Kelly Sikkema on Unsplash

Artykuł Czy regulować prawa autorskie w umowie z pracownikiem? TAK! pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Prawo autorskie w działalności nierejestrowanej

Patrycja Cydejko — Mon, 08 Feb 2021 19:55:17 +0000

Działalność nierejestrowana bywa nazywaną „działalnością na próbę”. Jest świetnym sposobem, aby sprawdzić czy nasz pomysł na biznes jest trafiony i ma szanse powodzenia. O ile jednak przepisy przewidują pewne ulgi i wyjątki dla takich biznesów, to prawo autorskie w działalności nierejestrowanej jest niezmienne. Czyli jakie? O tym rozmawiałyśmy z Joanną Rułkowska, prowadzącą blog Prawo mamy. Live odbył się 22 października 2020 roku. Nagranie znajdziecie TUTAJ, a poniżej omówienie zagadnień, o których rozmawiałyśmy. O czym rozmawiałyśmy? Prawo autorskie czyli co? O czym pamiętać na początku budowania biznesu? Wybór nazwy Przeniesienie autorskich praw majątkowych do logo Umowy w formie utrwalonej Jak korzystać z utworów innych osób? Prawo cytatu Domena publiczna i licencje Creative Commons Wizerunek osób na zdjęciach Inspiracja i utwór zależny Co robić, gdy ktoś nas kopiuje? Twórczość równoległa Ochrona prawna pomysłu Czy korzystać z pomocy prawnika? Zwalczanie nieuczciwej konkurencji Prawo autorskie w branży fotograficznej Zakaz kopiowania i nota copyright Podsumowanie Joanna Rułkowska: Dobry wieczór, witam Was na spotkaniu z naszym ekspertem. Dziś będziemy rozmawiać na temat prawa autorskiego w działalności nierejestrowanej. Zapraszam do zadawania pytań. Nazywam się Joanna Rułkowska, prowadzę profil Prawo Mamy. Jestem ekspertem w temacie działalności nierejestrowanej i redaktor naczelną portalu www.prawomamy.pl . Dzisiejszy temat to prawo autorskie w działalności nierejestrowanej. Temat będziemy omawiać z dwóch perspektyw. Po pierwsze, kiedy startujesz z działalnością nierejestrowaną i chcesz korzystać z twórczości innych osób, na przykład: tworząc grafiki. Czyli jak korzystać z banków zdjęć, jak stworzyć swojego bloga eksperckiego, jak tworzyć swoje produkty rękodzielnicze, tak aby nie naruszyć twórczości innych osób. Z drugiej strony – co w sytuacji kiedy ktoś naruszył Twoje pomysły biznesowe, twoje pomysły na produkt. Co w takiej sytuacji można zrobić. I czy Tobie jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą przysługują jakiekolwiek prawa. Czy jakiekolwiek prawo Cię chroni? Naszym ekspertem w dzisiejszym live jest radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak. radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak: Dobry wieczór, dziękuję za zaproszenie do rozmowy na tak aktualny i ważny temat. Jestem radcą prawnym. Prowadzę kancelarię prawną dla twórców, ludzi sztuki, Internetu i biznesu. Prowadzę bloga www.twórcawprawie.pl, na którym dziele się wiedzą na temat prawa autorskiego. Prawo autorskie czyli co? Joanna Rułkowska: Zacznijmy od podstaw. Zakładam, że oglądają nas osoby, które startują z działalnością nierejestrowaną, czyli osoby które do tej pory pracowały na etacie, są na urlopie wychowawczym i niekoniecznie miały styczność z prowadzeniem biznesu. A co się z tym wiąże nie miały kontaktu z różnymi aspektami prawnymi z tym związanymi. Zacznijmy od pytania: co to w ogóle jest prawo autorskie i dlaczego jest ono tak ważne? Na co warto zwrócić uwagę na początku? radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak: Prawo autorskie to w dużym uproszczeniu przepisy, które regulują przede wszystkim to czym jest utwór. Prawo autorskie reguluje również relacje twórcy z utworem oraz możliwości korzystania z utworów przez osoby trzecie – inne niż twórca. Utworem jest każdym przejawem działalności twórczej człowieka. Musi mieć indywidualny charakter, czyli nosić pewne piętno twórcy, cechę charakterystyczną dla niego. A także zostać w pewien sposób utrwalony, tak aby inne osoby mogły się z utworem zapoznać. Prawo autorskie wskazuje również na szereg wytworów, które pomimo spełnienia tych przesłanek, utworami nie są. Warto wiedzieć, że dla uznania czy mamy do czynienia z utworem, nie ma znaczenia to ile lat ma twórca, czy on chciał żeby powstał utwór, ile pracy ktoś włożył w powstanie dzieła. To może być rysunek, który powstał w pięć minut, ale również obraz, który powstawał dwa miesiące. Twórcą jest osoba, która ten utwór stworzyła. Prawo autorskie przewiduje sytuacje, gdy na prawach takich jak twórca mogą występować inne podmioty, np. pracodawca względem pracownika, który w ramach obowiązków, stworzył swój utwór. Z prawem autorskim mamy styczność w każdym aspekcie naszego życia na co dzień. To wszystko jest połączone i na każdym kroku możemy prawo autorskie dostrzec. Mimo że często nie zdajemy sobie z tego sprawy. Joanna Rułkowska: Zatrzymajmy się na chwilę przy definicji utworu. Dostaliśmy pytanie od czytelniczy, dotyczące makramy. Czy na przykład stworzony produkt rękodzielniczy: makrama czy opaska do włosów, może być utworem, który będzie chroniony? Wzór tworzenia takiej opaski, albo sama opaska? Czy tutaj są jakieś wyłączenia ? radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak: Nie są chronione prawem autorskim cechy, które wynikają z funkcji tych przedmiotów. Opaska do włosów ma zazwyczaj jeden kształt. Oczywiście pojawiają się różne modyfikacje np. dodatek w postaci kwiatka, ale kształt sam w sobie tym utworem nie jest. Tak samo makramy – kiedy mówimy „makramy”, widzimy sznurki zawieszone na kawałku drewna. Widzimy ten konkretny kształt. Natomiast jeśli już mówimy o zdobieniach, czy przeplataniach, to już może być jakieś twórcze działanie, które może być chronione prawem autorskim. Więcej przeczytasz we wpisach:Kim jest twórca w prawie autorskim?Utwór w prawie autorskim O czym pamiętać na początku budowania biznesu? Joanna Rułkowska: Zanim przejdziemy dalej, chciałabym porozmawiać o początkach. Załóżmy, że nie mam jeszcze dobrze rozkręconego biznesu. I chciałabym wystartować z brandy e-commerce. Jest wiele osób które chciałoby mieć swój sklep on-line. Czy to z produktami fizycznymi np rękodzielniczymi, albo z produktami wirtualnymi: ebooki, kursy, on line. Od czego w takim przypadku zaczęła być wdrożenie prawa autorskiego w takim wypadku? Od czego zacząć ochronę siebie i dbanie o innych twórców? Wybór nazwy radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak: Pierwszy krok, przy prowadzeniu biznesu to wybór nazwy. Zanim podejmiemy ostateczną decyzję o wyborze nazwy, warto sprawdzić czy już nikt z tej nazwy nie korzysta. Warto wykorzystać do tego wyszukiwarkę Google. Druga sprawa – warto przeszukać bazę znaków towarowych. Z czasem jak prowadzimy biznes i nasza marka zaczyna być rozpoznawalna, zaczynamy rozważać zarejestrowanie naszego oznaczenia jako znak towarowy. Dlatego sprawdźmy czy dane oznaczenie, które nas interesuje, w sensie brzmieniowym i wizualnym, nie znajduje się już jako zastrzeżony znak towarowy. I trzecia istotna sprawa – zastanów się czy nazwę którą wybierzesz, będziesz mógł zarejestrować jako znak towarowy, bo nie zawsze tak jest. I nie zawsze o tym myślimy. A jest szereg oznaczeń, których nie będziemy mogli zarejestrować, bo mają charakter opisowy na przykład „Makramy u Marty”. Joanna Rułkowska: Czy baza znaków towarowych jest ogólnodostępna? radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak: Tak, jak najbardziej. Wystarczy wpisać w Google hasło „wyszukiwarka znaków towarowych” i znajdziemy kilka wyszukiwarek – na rynek polski, na rynek międzynarodowy. Przeniesienie autorskich praw majątkowych do logo radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak: Kolejna sprawa, związana z nazwą, to logo. Bardzo ważne jest to, aby zawrzeć z grafikiem umowę o przeniesienie autorskich praw majątkowych. Jeśli tego nie zrobimy, to nie mamy swobody dysponowania swoim logo. Nie możemy dokonać zmian, nie możemy go wykorzystać w sposób jaki chcemy. Mimo że zapłaciliście za pracę grafika, logo nie jest wasze. W przypadku umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych, jest bardzo ważne, żeby była ona w formie pisemnej, podpisana przez nas własnoręcznie. Najczęściej to wygląda tak, że spotykamy się z grafikiem i podpisujemy taką umowę. Teraz jest to trochę utrudnione. Wystarczy, że wyślemy pocztą do grafika umowę w dwóch egzemplarzach, która podpisaliśmy. On odeśle nam egzemplarz podpisany przez siebie. I mamy fizycznie swoją umowę, co jest niezbędne żeby ta umowa była skuteczna. Więcej o tym, czym są autorskie prawa majątkowe przeczytasz we wpisie: Autorskie prawa majątkowe – czym są? Umowy w formie utrwalonej radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak: Taka refleksja związana z umowami – umowy są na czas sporu. Warto to zapamiętać. Bardzo często dochodzi do sporu w sądzie właśnie dlatego, że nie ma umowy pisemnej. Albo jest bardzo zła umowa. I proces z prostego zmienia się w bardzo skomplikowany. Nie ma umowy w utrwalonej formie, więc nie wiemy co strony chciały. Trzeba to wszystko odtwarzać. To mój prywatny apel: pamiętajmy zawsze o umowie pisemnej. Ona może być bardziej lub mniej skomplikowana, ale musi być. Joanna Rułkowska: Również o to apeluję, żeby zawierać umowy w formalny, pisemny sposób. Nawet jeśli nie prowadzimy biznesu. Są też osoby, które piszą bloga, mają logo, ale jeszcze nie zarabiają, nie mają działalności. Wtedy też trzeba zacząć podpisywać takie umowy. Więcej o formach umowy przeczytasz we wpisie: W jakiej formie zawrzeć umowę z Klientem? Jak korzystać z utworów innych osób? radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak: Przechodząc do sposobów korzystania z działalności innych osób w legalny sposób. Pierwszym mitem z którym się spotykam bardzo często jest pogląd, że jeśli coś jest w Internecie to możemy z tego swobodnie korzystać. Tak nie jest. W Internecie obowiązują dokładnie takie same zasady dotyczące prawa autorskiego, jak w życiu realnym. Zasadą jest, że to twórca ma monopol na korzystanie ze swojego dzieła. On stworzył utwór i to on może czerpać z tego zyski. To twórca decyduje co się z tym utworem dzieje. Jeśli chcecie skorzystać z czyjegoś utworu, spytajcie o zgodę – to najpewniejsze rozwiązanie. Nie zawsze jest możliwe, bo czasem twórca może być poza naszym zasięgiem. Natomiast z mojego doświadczenia wiem, że warto zapytać, jeśli uda się wam zlokalizować twórcę. Możecie spotkać się z bardzo przyjaznym podejściem i twórca zezwoli na korzystanie ze swojego dzieła, pod pewnymi warunkami, np. oznaczenie go jako autora. Prawo cytatu radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak: Prawo autorskie przewiduje wyjątki umożliwiające korzystanie z utworów innych osób bez konieczności uzyskania ich zgody. Pierwszym z nich jest prawo cytatu. Jednocześnie jest to najbardziej nadużywana instytucja w prawie autorskim, z którą związanych jest wiele mitów. Warunkiem skorzystania z prawa cytatu jest stworzenie własnego utworu, który jest uzupełniony cytowaną treścią. Prawo nie określa długości cytatu. Kładzie się nacisk na cel wykorzystania cytatu, a nie na jego długość. Cytat nie jest też odpowiedzią na wszystko. Nie w każdym przypadku możemy się na ten wyjątek powołać. Cytat możemy zastosować np. w celu wyjaśnienia lub zilustrowania o czym mówimy lub piszemy. Na przykład jeśli opisujemy styl w architekturze chcemy go zobrazować, to pokazujemy zdjęcie i to jest działanie w ramach cytatu – w celu wyjaśniania. Możemy skorzystać z prawa cytatu również w celach nauczania czy polemiki. Kiedy omawiamy jakieś dzieło, piszemy recenzję p. książki i wklejamy jej fragment, żeby nasi odbiorcy wiedzieli o czym my mówimy. Prawo autorskie określa konkretne cele w których możemy to prawo cytatu wykorzystać. Ostatnia bardzo ważna rzecz związana z prawem cytatu – musimy wskazać twórcę utworu cytowanego i jego źródło. To, że nie znamy twórcy i nie możemy go ustalić to w żaden sposób nie zwalania nas z tego obowiązku. Niewskazanie twórcy będzie naruszeniem jego praw. Jeśli nie możemy znaleźć twórcy konkretnego utworu, który nas interesuje to poszukajmy innego. W ten sposób dbamy o swoje bezpieczeństwo prawne. Więcej o prawie cytatu przeczytasz we wpisie: Prawo cytatu. Jak cytować zgodnie z prawem? Domena publiczna i licencje Creative Commons radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak: Są również inne możliwości skorzystania z twórczości innych osób. Możemy skorzystać z utworów, które są w domenie publicznej. Należą do niej utwory, do których prawa autorskie majątkowe wygasły. Warunkiem jest przy tym również wskazanie twórcy i źródła danego utworu. Sporo jest utworów udostępnianych na licencji creative commons. W zależności od typu licencji, są to różne warunki na jakich możemy z tych utworów korzystać. Najlepszą jest licencja CC0, na podstawie której mamy największą możliwość korzystania z utworu. W tym przypadku też trzeba pamiętać o oznaczeniu twórcy. Więcej przeczytasz we wpisach:Domena publiczna – proste korzystanie z dóbr kulturyLicencje Creative Commons – jak z nich korzystać Wizerunek osób na zdjęciach Joanna Rułkowska: Te licencję często występują w „bankach zdjęć” ja też często korzystam z nich, kiedy tworzę na swoim blogu różne treści. Te licencje też mówią, czy można komercyjnie, czy prywatnie i o tym trzeba pamiętać. Kiedy prowadzicie działalność rejestrowaną, to sprawdzacie licencje komercyjne. To że na swoim blogu nie zarabiacie nie oznacza, że blog nie jest komercyjny. Bo on służy nam np zwiększeniu świadomości że istniejecie, czyli on służy waszemu biznesowi. Czasami na tych zdjęciach i grafikach mamy przedmioty, ale czasem są na tych zdjęciach ludzie. Kiedy na blogu mogę umieścić takie zdjęcie? Mam bank zdjęć i w tym banku jest udostępnione zdjęcie z człowiekiem. I jest ono na licencji, z której ja mogę skorzystać, ale na tym zdjęciu jest człowiek, czy to ma znaczenie? radca prawny Patrycja Cydejko-Stachowiak: To ma bardzo duże znaczenie. Jeśli korzystacie ze zdjęć z banków zdjęć, to odradzam korzystanie ze zdjęć na których są widoczne osoby w taki sposób, że można je zidentyfikować. Rozpowszechnianie czyjegoś wizerunku wymaga podstawy z prawa autorskiego (aby nie naruszyć praw fotografa), ale również zgody osoby przedstawionej na zdjęciu. Bez zgody możecie naruszyć jej dobra osobiste. Joanna Rułkowska: Ciężko jest o taką zgodę, kiedy jest to ogólnoświatowy...

Artykuł Prawo autorskie w działalności nierejestrowanej pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Blog zgodny z prawem autorskim – jak go prowadzić?

Patrycja Cydejko — Thu, 03 Sep 2020 17:34:44 +0000

Jeżeli trafiłeś tutaj to znak, że prowadzisz swój blog lub planujesz jego założenie. Czy wiesz jak prowadzić blog zgodny z prawem autorskim? Dzisiaj utworzenie swojego miejsca w sieci jest bardzo łatwe i na wyciągnięcie ręki każdego. Po wyborze nazwy bloga, zarejestrowaniu domeny i ustawieniu szablonu, z entuzjazmem siadasz do pisania. Skupiasz się na SEO, call to action i ładnych obrazkach, aby przyciągnąć jak najwięcej czytelników. Ale czy tworząc kolejne wpisy zastanawiałaś lub zastanawiałeś się, czy Twój blog jest zgodny z … prawem autorskim? Z okazji Międzynarodowego Dnia Bloga, który przypada 31 sierpnia, przedstawiam najważniejsze zagadnienia prawa autorskiego, o których należy pamiętać prowadząc bloga. Najważniejsza zasada – blog zgodny z prawem autorskim Niezależnie od tego czy mówimy o prawie autorskim, RODO czy jakiejkolwiek innym obowiązku prawnym, który obowiązuje Ciebie jako blogera lub blogerkę. Warto zadbać o to, aby Twój blog był prowadzony zgodnie z prawem. Unikniesz problemów z prawem autorskim Podstawową korzyścią dla Ciebie, wynikającą z prowadzenia bloga zgodnego z prawem, jest uniknięcie problemów prawnych. A przynajmniej tych sytuacji, w których ktoś mógłby skierować względem Ciebie roszczenia w związku z Twoim działaniem. A jak wiesz, każdy spór pochłania czas i nerwy. W przypadku gdy naruszysz czyjeś prawa, taki spór może dodatkowo wiązać się dla Ciebie z koniecznością zapłaty pewnej kwoty na rzecz innej osoby. Pamiętaj również, że w prawie nie działa zasada pt. „nie wiedziałem”. Nieznajomość prawa nie zwalnia Cię z odpowiedzialności za naruszenia czyichś praw na Twoim blogu. Zadbasz o swoją markę Zapewne znasz powiedzenia „Internet nie zapomina” oraz „rzecz raz opublikowana w Internecie zostaje tam na zawsze”. Czasem wystarczy jedno potknięcie, aby zburzyć swoją markę, którą budujesz w Internecie. A buduje ją każdy – niezależnie czy jesteś hobbystą czy profesjonalistą. Jeżeli prowadzisz bloga nawet w ramach swojego hobby (niezarobkowo) lub piszesz o swoich zainteresowaniach, to masz wokół siebie zgromadzoną społeczność. Społeczność, która Ci ufa i postrzega Ciebie jako eksperta. W przypadku, gdy okaże się, że w bezprawny sposób korzystasz z utworów innych osób, Twoja pozycja może na tym cierpieć. Myślę, że nie muszę Cię przekonywać jak ważne jest dbanie o legalność Twojego bloga. Prowadzenie bloga zgodnie z prawem po prostu się opłaca ? Poniżej przedstawiam Ci najważniejsze aspekty, na które musisz zwrócić uwagę, aby prowadzić bloga zgodnie z prawem autorskim. Czy można ukraść pomysł na blog? We wpisie „Ochrona prawna pomysłu” przybliżyłam Ci kwestie prawnej ochrony pomysłów. Dowiesz się z niego między innymi, że pomysł jako pewna abstrakcyjna idea nie jest chroniona prawem autorskim. Oznacza to, że zarówno Ty, jak i inne osoby, możecie założyć bloga na dokładnie taki sam temat. Ochroną prawną jest objęty zaś sposób wyrażenia tego pomysłu. Nie powinieneś kopiować czyjegoś sposobu prowadzenia bloga, który wyraża się na przykład poprzez publikowanie materiałów o określonej tematyce w określonej kolejności. Oczywiście możesz wykorzystać dany temat. Ale dobór zagadnień, kolejność danych publikacji czy innych działań może stanowić czyjąś strategię działania. W pewnych okolicznościach wykorzystywanie jej może stanowić naruszenie przepisów prawa. Znajdź własną ścieżkę rozwoju swojego bloga. Logo na blogu – Twój znak firmowy Logo identyfikuje Ciebie i Twój blog. Wyróżnia to co robisz spośród Używasz go na blogu, w newsletterze czy w social mediach. Jest wszędzie tam, gdzie mowa o Tobie i tym co robisz lub o czym piszesz. Możesz zarejestrować je również jako Twój znak towarowy. Może nawet myślałeś o logo Twojego bloga, jeszcze zanim ustaliłeś jego strategię czy napisałeś pierwszy wpis ? Tak, logo na blogu jest bardzo ważne. W związku z dużym znaczeniem logo na blogu, wiele osób zleca jego wykonanie profesjonalnemu grafikowi. Niektóre powstałe dzieła to istne cuda. Ale cudów nie ma i jeżeli zawarłeś kiepską umowę o wykonanie logo, to może okazać się, że nie możesz korzystać z niego tak, jak być chciał/a. Jednym z podstawowych elementów umowy o stworzenie logo są postanowienia dotyczące przeniesienia autorskich praw majątkowych do logo. Więcej o autorskich prawach majątkowych możesz przeczytać we wpisie „Autorskie prawa majątkowe„. Zadbaj o to, aby zapisy te znalazły się w Twojej umowie. Pamiętaj przy tym, że umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych albo umowa o dzieło zawierająca takie postanowienia, musi być zawarta w formie pisemnej. Więcej o tej formie umowy przeczytasz we wpisie „W jakiej formie zawrzeć umowę z Klientem?”. Umowa z grafikiem powinna zawierać również inne przydatne postanowienia, jak zobowiązanie do niewykonywania autorskich praw osobistych czy regulować kwestie praw zależnych. Szerzej na ten temat przeczytasz w jednym z kolejnych wpisów, które pojawią się na blogu. Dbając o powyższe, zapewnisz sobie możliwość swobodnego korzystania z logo Twojego bloga bez obawy, że naruszysz prawa grafika. To mój szablon bloga czy Twój? Kolejnym ważnym aspektem wizualnym Twojego bloga jest jego layout. Szata graficzna strony internetowej może, pod pewnymi warunkami, stanowić utwór w rozumieniu prawa autorskiego. Jeżeli powierzasz przygotowanie strony internetowej profesjonaliście, zadbaj o to, aby w umowie znalazły się odpowiednie postanowienia dotyczące w szczególności obowiązku dostarczenia utworu oryginalnego (nienaruszającego praw innych osób) oraz odpowiedzialności za naruszenie tego zobowiązania. W przypadku gdy kupujesz gotowy szablon, sprawdź na jakiej licencji został Ci on udostępniony. Dzięki temu dowiesz się, czy i jakich zmian możesz w nim dokonywać bez naruszania praw autorskich autora. Jeżeli samodzielnie tworzysz layout bloga, inspiruj się innymi, ale nie twórz takich samych stron. Blog jest Twoim miejscem w sieci, więc powinien odzwierciedlać Ciebie i Twoją osobowość. Twój blog to Twój indywidualny przekaz dla innych. Wyraź się również poprzez jego wygląd ? Autorskie wpisy na blogu Jak jest blog, to są wpisy, czyli mięso ? Najczęściej spotykanym naruszeniem praw autorskich w związku z wpisami jest plagiat. Polega on na wykorzystaniu czyjegoś utworu, w tym przypadku wpisu blogowego, ze wskazaniem siebie jako autora. Naruszenie to ma bardzo poważny charakter, gdyż może grozić na nie odpowiedzialność karna. Podsumowując: nie przyklejaj wpisów z innych blogów, tylko twórz własne. W przypadku, gdy na blogu publikujesz Twoje tłumaczenia wpisów z zagranicznych blogów, pamiętaj, że stanowią one utwór zależny. Aby móc je opublikować, potrzebujesz zgody autora pierwotnego. Jeżeli jej nie uzyskałeś, to mogłeś naruszyć przysługujące mu prawa autorskie. Zdjęcia na blogu czy blog do zdjęcia? Zdjęcia pełnią bardzo ważną rolę na blogu. Trudno sobie wyobrazić bloga podróżniczego, kulinarnego czy modowego bez zdjęć, prawda? Sprawiają, że treść, którą chcesz przekazać jest atrakcyjniejsza albo bardziej zrozumiała. Pozwalają również odpocząć czytelnikowi od treści i złapać oddech. Albo zachwycają. Funkcji jest wiele. Nie muszę Cię zatem przekonywać, że powinieneś ze szczególną uwagą zadbać o legalność zdjęć. Jeżeli jesteś ich autorką lub autorem to sprawa jest prosta ? Jeżeli jednak posiłkujesz się zdjęciami z Internetu, to polecam Twojej uwadze poniższe informacje. Każde zdjęcie ma autora. Nawet to niepodpisane. Podstawą skorzystania z niego jest uzyskanie zgody jego autora. To, że nie możesz ustalić autora ani się z nim skontaktować, nie zwalnia Cię z odpowiedzialności za naruszenie jego praw autorskich. W takim przypadku najlepiej poszukaj innego zdjęcia, np. w serwisach stockowych. Licencje Creative Commons Zdjęcia w serwisach stockowych są udostępniane na tzw. licencjach Creative Commons (skrót „CC”). Są to uniwersalne wzorce, które wyjaśniają, w jaki sposób możesz wykorzystać dany utwór. Są cztery podstawowe rodzaje licencji CC: BY oznacza obowiązek oznaczenia autora. NC oznacza możliwość użycia danego utworu wyłącznie niekomercyjnie. ND oznacza, że nie jest możliwe tworzenie utworów zależnych. SA oznacza, że utwór który stworzysz z wykorzystaniem danego elementu na licencji, musisz udostępnić dalej również na tych samych warunkach licencyjnych. Warunkiem korzystania z licencji jest zamieszczenie odpowiedniej adnotacji przy wykorzystany utworze. Musi zawierać ona informacje o autorze utworu, typie licencji oraz jego źródle. Rekomendowane jest również podanie linku do utworu, który wykorzystaliśmy. Za każdym razem sprawdź, na jakiej licencji zostało udostępnione dane zdjęcie. Jeżeli nie zastosujesz się do jej warunków, to naruszysz prawa autorskie autora tego utworu. Istnieje jeszcze jedna licencja tzw. licencja Creative Commons 0 (CC0). Oznacza ona, że autor przekazał utwór do domeny publicznej. Jednocześnie zrzekł się wykonywania praw autorskich do niego. Dzięki temu swoboda korzystania z takiego utworu jest największa. Prawo cytatu Możesz również wykorzystać zdjęcia (i inne materiały) z Internetu w ramach prawa cytatu. Konieczne jest jednak spełnienie określonych warunków. Po pierwsze, możesz wykorzystać urywki rozpowszechnionych utworów oraz rozpowszechnione utwory plastyczne, utwory fotograficzne lub drobne utwory w całości, w swoim materiale, jeżeli stanowi on utwór (więcej w artykule „Utwór w prawie autorskim„). Jeżeli przygotowujesz wpis, to prawdopodobnie będzie on utworem. Inaczej będzie jednak w przypadku, gdy tworzysz np. galerię z wykorzystaniem cudzych zdjęć, a każde z nich okraszasz jednym czy dwoma zdaniami. To będzie zbyt mało, aby uznać Twoją pracę na utwór. Nie spełnisz zatem podstawowego warunku, aby korzystać z prawa cytatu. Po drugie, nie każde użycie czyjegoś utworu będzie użyciem w ramach prawa cytatu. Możemy mówić o nim wyłącznie wtedy, gdy wykorzystałeś czyjś materiał w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa, nauczanie lub prawami gatunku twórczości. Jeżeli wykorzystujesz czyjś materiał dlatego, że zdjęcie jest ładne, to nie możesz skorzystać z prawa cytatu. Inaczej będzie w sytuacji, gdy przykładowo opowiadasz o cechach jakiegoś utworu malarskiego i wykorzystujesz jego zdjęcie, żeby odbiorcy mogli zrozumieć o czym mówisz. Warunkiem korzystania z prawa cytatu jest również prawidłowe podpisanie zdjęcia lub innego wykorzystanego materiału. Pamiętaj, aby umieścić informację o autorze oraz źródle cytatu. Zanim zdecydujesz się wykorzystać jakiś materiał w ramach prawa cytatu, przemyśl czy spełniasz powyższe warunki. Prawo cytatu jest najczęściej nadużywaną instytucją prawa autorskiego. Wizerunek na zdjęciach Jeżeli korzystasz ze zdjęć, na których przedstawione są inne osoby, musisz mieć ich zgodę na rozpowszechnianie ich wizerunku. Nie wystarczy, że będziesz miał podstawę do wykorzystania samego zdjęcia. Od tej zasady istnieje kilka wyjątków. Możecie wykorzystać zdjęcie, jeżeli osoba na nim przedstawiona stanowi jedynie szczegół całości lub zdjęcie przedstawia tłum osób, ale ich identyfikacja jest utrudniona. Podobnie będzie, gdy wykorzystasz zdjęcie osoby publicznej wykonane w czasie pełnienia przez nią obowiązków zawodowych. Jak to jednak z wyjątkami bywa, trzeba do nich podchodzić ostrożnie 🙂 —– Dziękuję Ci że dotarłaś/dotarłeś do tego miejsca. We wpisie chciałam zwrócić Twoją uwagę na podstawowe aspekty, które wymagają Twojej czujności. Każdy z tematów jest jednak bardzo obszerny. Więcej na ich temat przeczytasz w kolejnych wpisach. Jeżeli jakieś zagadnienie szczególnie budzi Twoje zainteresowanie, daj mi znać w komentarzu. Odpowiem na Twoje pytanie. —– Jeżeli potrzebujesz pomocy w ustaleniu czy Twój blog lub publikowane przez Ciebie materiały są zgodne z prawem autorskim, napisz do mnie e-mail na adres: kancelaria@cydejko-stachowiak.pl. —– Czy ten artykuł był dla Ciebie przydatny? Podaj go dalej! —– Photo by Jesus Kiteque on Unsplash

Artykuł Blog zgodny z prawem autorskim – jak go prowadzić? pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Utwór inspirowany, czyli efekt natchnienia

Patrycja Cydejko — Tue, 25 Aug 2020 21:08:42 +0000

Sztuka od zawsze miała inspirować. Wywierać wpływ na odbiorców. Czasem szokować, czasem wzruszać. Skłaniać do refleksji. Dawać impuls do powstania kolejnych dzieł. Takie utwory w prawie autorskim nazywamy utworami inspirowanymi. Utwór inspirowany W przepisach nie znajdziemy definicji utworu inspirowanego. Intuicyjnie pewnie jednak czujesz, że inspiracja oznacza jakiegoś rodzaju emocjonalny odbiór dzieła, który na nas wpływa i inicjuje jakieś działania. Utwory powstałe pod wpływem tego twórczego natchnienia to właśnie utwory inspirowane. Warunkiem powstania utworu inspirowanego jest zatem istnienie tzw. utworu pierwotnego. Utworu, który został stworzony przez inną osobę wcześniej. I którego oddziaływanie stoi u podstaw powstania utworu inspirowanego. Więcej informacji o tym, czym jest utwór przeczytasz we wpisie pt. utwór w prawie autorskim. Do stworzenia utworu inspirowanego i jego rozpowszechniania, np. poprzez opublikowanie go w Internecie, nie potrzebujesz zgody autora utworu pierwotnego. Związek pomiędzy utworem inspirowanym a pierwotnym Utwór inspirowany przejmuje pewne elementy niechronione prawem autorskim z utworu pierwotnego. Do takich elementów możemy zaliczyć pomysł, tematykę utworu, technikę wykonania czy styl. W konsekwencji pomiędzy tymi dwoma utworami jest luźny, ale dostrzegalny związek. Więcej o tym, dlaczego pomysł nie korzysta z ochrony prawnej przeczytasz we wpisie pt. ochrona prawna pomysłu. Inspirację dla utworu inspirowanego mogą stanowić dzieła z różnych dziedzin sztuki. Przykładowo utwór literacki może być inspiracją do powstania obrazu czy filmu. Mogą to być jednak również utwory z tej samej dziedziny, np. obraz może być również inspiracją dla powstania innego obrazu. W przypadku gdy przy tworzeniu dzieła inspirujemy się innym utworem, warto rozważyć, jakie elementy utworu pierwotnego znajdują się w Twoim utworze i czy podlegają one ochronie. Utwór inspirowany musi również spełniać kryteria utworu w rozumieniu prawa autorskiego. Efekt końcowy musi stanowić przejaw Twojej twórczej działalności. Gdy Twój wkład twórczy będzie zbyt mały lub przejmiesz z utworu pierwotnego elementy chronione prawem autorskim, możesz naruszyć prawa autorskie autora utworu pierwotnego. W szczególności będzie mógł on zarzucić Ci popełnienie plagiatu. Inspirujące Panny z Awinionu Przykładem, który dobrze ilustruje wpływ inspiracji jest obraz Pabla Picassa Les Demoiselles d’Avignon (Panny z Awinionu). Pablo Picasso, Panny z Awinionu, 1907 Najbardziej wpływowym dziełem sztuki ostatnich 100 lat [1] zainspirował się m.in. fotograf Jaimie Warren (Autoportret, oraz malarz Robert Colesscota (Les Demoiselles d’Alabama). Jaimie Warren, Autoporterźródło: https://www.dontyoufeelbetter.com/art-history-series-1 Robert Colesscota, Les Demoiselles d’Alabama, źródło: http://figuringhistory.site.seattleartmuseum.org/robert-colescott/les-demoiselles-dalabama-vestidas/ Po analizie powyższych dzieł, można śmiało stwierdzić co je łączy. Jest to kompozycja utworu, czyli ustawienie kobiet względem siebie i względem odbiorcy. Jednocześnie każdy z nich ma swój niepowtarzalny charakter, obrazujący wkład twórczy każdego artysty. Powstałe utwory sprawiają wrażenie podobnych, ale jednak innych. Jednocześnie inspiracje bezsprzecznie przywodzą na myśl obraz Pabla Picassa. Spory o utwory inspirowane Ustalenie granic pomiędzy utworem inspirowanym a utworem pierwotnym jest trudne i niejednokrotnie wywołuje wiele wątpliwości. Nie mamy w tym zakresie żadnych wytycznych zawartych w przepisach. Gdy spór trafi do sądu, sędzia rozpoczyna od ustalenia, jakie elementy zostały zaczerpnięte z utworu pierwotnego i wykorzystane w utworze inspirowanym. Następnie ustala czy były to elementy o charakterze twórczym, a więc objęte ochroną prawnoautorską czy też nie. Na kolejnym etapie ocenia jaką rolę przejęte elementy pełnią w całym nowopowstałym utworze. W szczególności czy mają one charakter dominujący w utworze inspirowanym. W wyniku tych ustaleń sąd podejmuje decyzję, czy dany utwór stanowi utwór inspirowany. Jeżeli nie, to uzna, że utwór powstał z naruszeniem praw autorskich autora utworu pierwotnego. Często prawidłowe rozwiązanie sprawy wymaga tzw. wiadomości specjalnych. Sądy korzystają z opinii biegłego z danego zakresu, np. z malarstwa, literatury czy fotografii, aby ustalić powyższe kwestie. Plagiat czy inspiracja? Media ciągle donoszą o sporach związanych z możliwym plagiatem. Najczęściej doniesienia te dotyczą branży muzycznej. Z uwagi na częste trudności w ustaleniu granic pomiędzy utworem inspirowanym a utworem pierwotnym, wiele sporów kończy się ugodą pomiędzy stronami. Przykładem jest spór, w którym Huey Lewis (utwór I Want A New Drug) oskarżył Raya Parkera Jr. (utwór Ghostbusters) o plagiat czy roszczenia Martina Harringtona i Thomasa Leonarda (utwór Amazing) przeciwko Edowi Sheeranowi (utwór Photograph). Spodobał Ci się artykuł? Udostępnij go innym! [1] https://www.newsweek.com/which-most-influential-work-art-last-100-years-102269 Photo by Yannis Papanastasopoulos on Unsplash

Artykuł Utwór inspirowany, czyli efekt natchnienia pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.