proces - Twórca w prawie | Patrycja Cydejko

Sądy ds. własności intelektualnej od 1 lipca 2020 roku

Patrycja Cydejko — Thu, 27 Feb 2020 18:20:42 +0000

Spośród wielu zmian w procedurze cywilnej w ostatnich miesiącach, oto nadeszła ta, której z niecierpliwością wyczekiwałam. Od 1 lipca 2020 roku zaczną funkcjonować sądy ds. własności intelektualnej. Sprawy własności intelektualnej Na mocy nowelizacji wprowadzono do Kodeksu postępowania cywilnego definicję sprawy własności intelektualnej. Będą należały do nich sprawy sprawy bezpośrednio związane z własnością intelektualną, tj. sprawy o ochronę: praw autorskich i pokrewnych, praw własności przemysłowej, innych praw na dobrach niematerialnych. A także sprawy o: zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji, ochronę dóbr osobistych w zakresie, w jakim dotyczy ona wykorzystania dobra osobistego w celu indywidualizacji, reklamy lub promocji przedsiębiorcy, towarów lub usług, ochronę dóbr osobistych w związku z działalnością naukową lub wynalazczą. Nowością jest wyodrębnienie rodzaju spraw dotyczących komercjalizacji dóbr osobistych są nowością. A co to oznacza w praktyce dla Ciebie? W przypadku, gdy ktoś napisze o Tobie nieprawdziwe informacje np. na Facebooku, to swoich roszczeń będziesz mógł dochodzić tak jak dotychczas w postępowaniu cywilnym przed sądem właściwym np. według Twojego miejsca zamieszkania. Natomiast jeżeli ktoś zrobi Ci zdjęcie, które następnie bezprawnie wykorzysta w swojej reklamie, to do rozpoznania Twojej sprawy będzie właściwy sąd ds. własności intelektualnej. Do sądu IP z profesjonalnym pełnomocnikiem? Wprowadzono również obowiązkowe zastępstwo procesowe przez adwokatów, radców prawnych i rzeczników patentowych w sprawach własności intelektualnej w sprawach, których wartość wynosi powyżej 20.000 zł. Dlaczego zdecydowano się na takie rozwiązanie? Z uwagi na niejednokrotnie skomplikowany charakter tych spraw. Prawa własności intelektualnej charakteryzują się tym, że często istnieje równolegle wiele podstaw do dochodzenia ochrony. Przykładem może być znak towarowy, który będzie nosił cechy utworu – mamy wtedy do czynienia z ochroną zarówno na podstawie ustawy z 30.6.2002 r. Prawo własności przemysłowej oraz ustawy z 4.2.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Sąd może zwolnić stronę z obowiązkowego zastępstwa procesowego na jej wniosek lub z urzędu, w sytuacji gdy okoliczności, w tym stopień zawiłości sprawy, nie uzasadniają obowiązkowego zastępstwa. Jaki sąd będzie sądem ds. własności intelektualnej? Obecnie sprawy o naruszenie praw własności intelektualnej rozpoznawane są przez wszystkie sądy okręgowe, sądy apelacyjne i Sąd Najwyższy. Sprawy związane z udzieleniem praw ochronnych prowadzi Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku wniesienia skargi na decyzję Urzędu, sprawa trafia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a potem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprawy dotyczące wspólnotowych znaków towarowych i wspólnotowych wzorów przemysłowych rozpoznaje specjalny wydział Sądu Okręgowego w Warszawie (XXII Wydział Sądu Okręgowego w Warszawie – Sąd Unijnych Znaków Towarowych i Wzorów Wspólnotowych). Po zmianach mają zostać utworzone wydziały ds. własności intelektualnej w 5 sądach okręgowych w Polsce jako sądy I instancji, tj. Warszawa, Gdańsk Poznań, Lublin i Katowice oraz dwa wydziały w sądach apelacyjnych, tj. w Warszawie i w Poznaniu. To tam będą od 1 lipca kierowane sprawy dotyczące spraw własności intelektualnej. Dodatkowo Sąd Okręgowy w Warszawie miałby wyłączność dla rozpoznawania spraw najbardziej skomplikowanych sprawy tj. dotyczących programów komputerowych, wynalazków, wzorów użytkowych, topografii układów scalonych, odmian roślin oraz tajemnic przedsiębiorstwa o charakterze technicznym (tzw. „super sąd”). Dlaczego wprowadzenie sądów ds. własności intelektualnej to ważna zmiana? Należy zgodzić się z ustawodawcą, że dotychczasowe rozproszenie spraw z zakresu własności intelektualnej nie sprzyjało kształtowaniu się specjalizacji tym obszarze. Sfera praw własności intelektualnej zaś cały czas się dynamicznie rozwija i zmienia. Dowodem tego są coraz to nowe środki wyrazu artystycznego, ewolucja dóbr osobistych i możliwości ich komercjalizacji, wytwory sztucznej inteligencji czy sposoby funkcjonowania biznesów. Przepisy te zawierają również szereg zwrotów niedookreślonych, jak choćby: „indywidualny charakter” pozwalający zaklasyfikować dane dzieło jako utwór, „stosowne wynagrodzenie” związane z wysokością dochodzonego przez twórcę odszkodowania, „podobieństwo znaków towarowych”, które może być podstawą odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, Często rozpoznanie spraw z zakresu własności intelektualnej wymaga również od sędziego rozumienia m.in. charakteru i rozmiaru możliwych skutków dla biznesów, w szczególności w zakresie nieuczciwej konkurencji, ale i pozostałych spraw własności intelektualnych. Wprowadzenie sądów ds. własności intelektualnej w mojej opinii jest zatem rokiem w dobrą stronę. Oddane tych spraw w ręce wyspecjalizowanych sędziów może realnie podnieść jakość orzekania sądów w tych sprawach. A Wy co sądzicie o wprowadzeniu wyspecjalizowanych sądów? Artykuł aktualizowany w dniu 30.06.2020 roku. ***** Photo by Iñaki del Olmo on Unsplash

Artykuł Sądy ds. własności intelektualnej od 1 lipca 2020 roku pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Dwukrotność wynagrodzenia za naruszenie praw autorskich

Patrycja Cydejko — Mon, 10 Feb 2020 22:31:40 +0000

Jednym z roszczeń przysługujących twórcy jest żądanie wielokrotności stosownego wynagrodzenia od naruszyciela za naruszenie autorskich praw majątkowych. Trybunał Konstytucyjny w 2015 roku uznał, że żądanie trzykrotności stosownego wynagrodzenia w przypadku zawinionego działania naruszyciela jest niezgodne z Konstytucją. Nierozstrzygnięta jednak była kwestia dopuszczalności żądania dwukrotności, która również budziła sprzeciw niektórych. Trybunał wydał kolejny wyrok, w którym rozstrzygnął czy możliwe jest dochodzenie dwukrotności stosownego wynagrodzenia za naruszenie praw autorskich. Odszkodowanie jako wielokrotność Katalog roszczeń przysługujących twórcy znajduje się w art. 79 ust. 1 ustawy prawo autorskie i prawa pokrewne, zgodnie z którym: Uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła te prawa: 1) zaniechania naruszania; 2) usunięcia skutków naruszenia; 3) naprawienia wyrządzonej szkody: a) na zasadach ogólnych albo b) poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku gdy naruszenie jest zawinione – trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu; Przepis w zakresie żądania wielokrotności stosownego wynagrodzenia należnego twórcy stanowił jednak źródło licznych kontrowersji. Wskazywano między innymi na cel prawa cywilnego, którym jest naprawienie szkody. W ocenie niektórych możliwość żądania wielokrotności odszkodowania było zaś represjonowaniem naruszyciela. Trzykrotność za naruszenie praw autorskich Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2015 był jednym z najistotniejszych wyroków w zakresie praw autorskich. U podstaw orzeczenia legło przekonanie Trybunału, że: ustawodawca kierując się potrzebą ochrony twórców, wkroczył zbyt głęboko w wolność majątkową podmiotów naruszających w sposób zawiniony autorskie prawa majątkowe. Warto wspomnieć, że powyższy wyrok został wydany na skutek skargi konstytucyjnej dotyczącej wyłącznie możliwości dochodzenia trzykrotności stosownego wynagrodzenia od naruszyciela. Orzeczenie dało zatem odpowiedź na jedno ważne pytanie. Przedstawione w nim rozważania rozbudziły jednak dyskusję na temat dopuszczalności żądania dwukrotności wynagrodzenia w świetle argumentacji Trybunału. Więcej o wyroku z 2015 roku możesz przeczytać we wpisie „TK zdecyduje co z dwukrotnością za naruszenie praw autorskich”. Dwukrotność wynagrodzenia zgodna z prawem 5 listopada 2019 roku Trybunał wydał wyrok, zgodnie z którym żądanie przez twórcę, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, od naruszyciela, sumy pieniężnej odpowiadającej dwukrotności stosownego wynagrodzenia, jest zgodne z Konstytucją. Zdaniem Trybunału ochrona praw na dobrach niematerialnych, w tym autorskich praw majątkowych, jest zdecydowanie trudniejsza niż ochrona praw majątkowych na rzeczach. Twórca jest słabszą stroną sporu, co wynika z utrudnień związanych z wykryciem naruszenia, a następnie udowodnienia konkretnej wysokości szkody. Przyznanie twórcy uprawnienia do żądania dwukrotności należnego wynagrodzenia jest zatem uzasadnione. W przeciwieństwie do zakwestionowanej trzykrotności dwukrotność nie jest uzależniona od winy naruszyciela. Zaś koszt utraconych możliwości, straty niematerialne, a także nakłady konieczne dla wykrycia naruszenia – przy niewątpliwej wysokości szkody w postaci niezapłaconej jednokrotności opłaty licencyjnej – zostały ujęte w sposób ryczałtowy w wysokości kolejnej jednokrotności. Wysokość tak określonego roszczenia może przewyższać wartość rzeczywistej szkody, natomiast nie odrywa się od niej w stopniu rażącym, co zarzucano żądaniu w wysokości trzykrotności. Całe uzasadnienie Trybunału możesz przeczytać tutaj. Wyrok Trybunału to bardzo dobra wiadomość dla wszystkich twórców dochodzących roszczeń z tytułu naruszenia przysługujących im autorskich praw majątkowych. Argumentacje naruszycieli na temat niepewności co do możliwości żądania dwukrotności nie mają już bowiem racji bytu. Jeżeli uważasz, że ten wpis może zainteresować Twoich znajomych, to będzie mi miło jeżeli go udostępnisz. ****** Photo by Wesley Tingey on Unsplash

Artykuł Dwukrotność wynagrodzenia za naruszenie praw autorskich pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Andrzej Sapkowski i CD PROJEKT, czyli kilka słów o klauzuli bestsellerowej

Patrycja Cydejko — Mon, 06 Jan 2020 21:22:35 +0000

W październiku 2018 roku było głośno o sporze Andrzeja Sapkowskiego, autora książek o Wiedźminie, ze studiem CD PROJEKT RED. Pisarz zażądał od producenta gier zapłaty co najmniej 60 mln złotych tytułem dodatkowego wynagrodzenia za sprzedaż praw autorskich do sagi o Wiedźminie. Podstawą roszczenia była tzw. klauzula bestsellerowa. Nieco ponad rok później znamy już finał sporu. Dawno, dawno temu… W 2002 roku Andrzej Sapkowski zawarł z CD PROJEKT RED umowę sprzedaży autorskich praw majątkowych do Wiedźmina. Spółka chciała wyprodukować grę komputerową osadzoną w uniwersum sagi. Kilka lat wcześniej próby stworzenia gry podjęło Metropolis Software. Być może z tego powodu pisarz nie wierzył w sukces kolejnego projektu i w ramach umowy z CD PROJEKT RED zdecydował się na jednorazowe wynagrodzenie zamiast udziału w przyszłych zyskach. Treść umowy nie została ujawniana, natomiast z doniesień medialnych można wywnioskować, że wynagrodzenie, które otrzymał Sapkowski nie było wysokie. Dzisiaj wiemy już, że seria gier o Wiedźminie odniosła spektakularny sukces, a zyski osiągane przez CD PROJEKT RED są zawrotne. Ponadto wiedźmińskie uniwersum ciągu budzi zainteresowanie. Pod koniec 2019 roku premierę miał bowiem nowy serial o Wiedźmienie wyprodukowany przez Netflix. Klauzula bestsellerowa Jak wspomniałam na początku, pod koniec 2018 roku Andrzej Sapkowski zażądał od CD PROJEKT RED zapłaty dodatkowego wynagrodzenia z tytułu autorskich praw majątkowych ponad to umówione w 2002 roku. Prawnicy pisarza wyliczyli, że pisarz powinien otrzymywać 6 % zysków, co daje kwotę co najmniej 60 mln złotych. Podstawą roszczeń Andrzeja Sapkowskiego był art. 44 ustawy prawo autorskie i prawa pokrewne, zgodnie z którym W razie rażącej dysproporcji między wynagrodzeniem twórcy a korzyściami nabywcy autorskich praw majątkowych lub licencjobiorcy, twórca może żądać stosownego podwyższenia wynagrodzenia przez sąd. Oznacza to, że aby było możliwe dochodzenie roszczeń na podstawie omawianego przepisu, trzeba spełnić trzy warunki: strony zawarły ważną umowę, umowa ta ma charakter odpłatny, istnieje rażąca dysproporcja pomiędzy wynagrodzeniem twórcy a korzyściami nabywcy. W praktyce okazuje się, że spory sądowe toczące się na podstawie tego przepisu należą do rzadkości. Przyczyną tego może być m.in. zawarcie w treści przepisu ogólnych i niedookreślonych pojęć, tj. „rażąca dysproporcja” oraz „stosowne podwyższenie”. Twarde prawo ale prawo Ideą przyświecającą ustawodawcy przy wprowadzeniu art. 44 była ochrona majątkowych interesów autora, który najczęściej jest słabszą stroną umowy. Jest tak zwłaszcza w przypadku początkujących twórców, którzy nie są jeszcze rozpoznawalni. Sprzedają oni prawa do swoich dzieł, które z czasem okazują się bestsellerami i przynoszą nabywcy korzyści, które są rażąco wysokie w stosunku do wynagrodzenia, które otrzymał twórca. Warto w tym miejscu zastanowić się nad tym, czy twórca w tym przypadku był słabszą stroną umowy. Jak przyznaje bowiem sam Andrzej Sapkowski, producent oferował mu udział w zyskach, natomiast to pisarz wybrał jednorazowe wynagrodzenie. Wskazuje to na to, że to pisarz „dyktował warunki”. Niezależnie od tego prawnicy są w pełni zgodni, że strony umowy nie mogą umówić się na wyłączenie stosowania przepisu. Ile prawa autorskiego w grze Wiedźmin Na kanwie tego sporu zwraca się również uwagę czy żądanie 60 mln jest uzasadnione. Prof. Ryszard Markiewicz wskazał, że Należy m.in. ocenić, w jakim zakresie zyski generowane za granicą były związane z książką wykorzystaną w grze – a w jakim zaletami samej gry komputerowej. Zastanowić się też trzeba, czy w trzeciej części tej gry, która odniosła największy sukces na światowym rynku, doszło do korzystania z elementów utworu Sapkowskiego objętych prawem autorskim [chronionych prawami wyłącznymi]. Bo jeżeli przejęto tylko imię własne głównego bohatera, a fabuła jest już zupełnie nowa, nie związana z tą książką, to nasuwa się pytanie, czy zyski z eksploatacji tej części gry należy brać pod uwagę przy ewentualnym podwyższaniu wynagrodzenia dla twórcy. Odpowiedź nie jest tu jednak oczywista, bo być może zyski te związane są z walorami wcześniejszych części gry – opartych na twórczości Sapkowskiego. Uwzględnić należy także okoliczność, czy nabywcy spoza Polski kojarzyli grę z twórczością Sapkowskiego i jakie to miało znaczenie przy podejmowaniu decyzji w sprawie zakupu gry. Polecam wywiad na temat sporu dostępny w serwisie prawo.pl. Żyli długo i szczęśliwie 20 grudnia 2019 roku to nie tylko data premiery nowego serialu o Wiedźminie. Jest to również dzień podpisania porozumienia pomiędzy Andrzejem Sapkowskim oraz CD PROJEKT RED. Producent gier poinformował w oficjalnym komunikacie, że „przyjęte uzgodnienia zaspokajają i w pełni wyjaśniają potrzeby oraz oczekiwania obu stron przy poszanowaniu wcześniej zawartych umów oraz nakreślają ramy przyszłej współpracy pomiędzy stronami.” Ponadto „podpisane porozumienie nadaje Spółce nowe prawa oraz potwierdza posiadane prawa do eksploatacji uniwersum Wiedźmina w obszarze gier wideo, komiksów, gier tradycyjnych oraz merchandisingu.”. Znamy zatem finał jednego z najbardziej medialnych sporów prawnoautorskich w ostatnim czasie. Problemy interpretacyjne związane z art. 44 sprawiają, że ewentualny wyrok w tej sprawie mógłby mieć istotne znaczenie w zakresie autorskich praw majątkowych. Jednakże serdecznie gratuluję Andrzejowi Sapkowskiemu i CD PROJEKT RED podpisania porozumienia 🙂 ***** Photo by Luis Quintero on Unsplash

Artykuł Andrzej Sapkowski i CD PROJEKT, czyli kilka słów o klauzuli bestsellerowej pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Zmiany w KPC cz. 2 – organizacja postępowania, dowody oraz koszty sądowe

Patrycja Cydejko — Mon, 02 Dec 2019 19:37:58 +0000

Listopad upłynął prawnikom pod znakiem szeregu szkoleń związanych z nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego, której znaczna część postanowień weszła w życie 7 listopada 2019 r. Wróciła ona nie tylko do idei odrębnych postępowań gospodarczych. Zakres zmian jest bardzo obszerny i w istotny sposób wpłyną one na sposób prowadzenia i rozpoznawania spraw cywilnych przez sądy w Polsce. W tym wpisie przedstawię najważniejsze zmiany wprowadzone nowelizacją z punktu widzenia twórcy, jako strony postępowania.

Artykuł Zmiany w KPC cz. 2 – organizacja postępowania, dowody oraz koszty sądowe pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.