Prawo autorskie - Twórca w prawie | Patrycja Cydejko

Czy regulować prawa autorskie w umowie z pracownikiem? TAK!

Patrycja Cydejko — Tue, 24 May 2022 21:50:12 +0000

Jesteś przedsiębiorcą i zatrudniasz pracowników? Słyszałaś/eś o utworze pracowniczym? Chcesz wiedzieć czy należy zatem regulować prawa autorskie w umowie z pracownikiem? TAK! A dlaczego? Odpowiedź znajdziesz poniżej. Po co regulować prawa autorskie w umowie z pracownikiem? Bardzo często w umowach o pracę kwestia praw autorskich bywa pomijana. Dlaczego tak się dzieje? Spotykam się z przekonaniem, że „przecież pracodawcy przysługują wszystkie prawa, więc po co to regulować?”. Albo wręcz przeciwnie – pracodawca nie chce żadnych praw do utworu pracownika, więc „po co regulować, skoro nic nie chcę?”. A jak jest w rzeczywistości? Jeżeli w umowie nie znajdują się postanowienia dotyczące praw autorskich, to zastosowanie będą miały przepisy prawa. A co tam znajdziesz ? A mianowicie utwór pracowniczy. Utwór pracowniczy Prawo autorskie przewiduje sytuację, gdy pracodawca automatycznie nabywa autorskie prawa majątkowe do utworów pracowników. Dzieje się tak pod warunkiem, że: pracownik jest osobą zatrudnioną na umowie o pracę, utwór powstał w ramach realizacji obowiązków pracowniczych danego pracownika. Więcej przeczytasz we wpisie „Utwór pracowniczy, czyli prawa autorskie pracownika”. O czym pamiętać przy prawach autorskich w umowie z pracownikiem? Regulując kwestię praw autorskich w umowie z pracownikiem należy zadbać przede wszystkim o: 1. Pola eksploatacji czyli określenie sposobów, w jaki pracodawca będzie mógł wykorzystywać utwór. W przypadku utworu pracowniczego pracodawca nabywa autorskie prawa majątkowe do utworów swoich pracowników w ograniczonym zakresie. Granice wyznacza cel umowy i wola stron. Przykładowo jeżeli pracownik w ramach swoich obowiązków stworzył dla pracodawcy grafikę do wykorzystania na blogu, to niekoniecznie pracodawca będzie mógł wykorzystać ją na przykład w reklamie lub dla promocji swojego biznesu. A zatem jeżeli jesteś pracodawcą i chcesz mieć swobodę w korzystaniu z utworów swoich pracowników, ureguluj to w umowie. 2. Autorskie prawa osobiste pracownika Nabycie praw do utworu pracowniczego obejmuje tylko autorskie prawa majątkowe. Wobec tego wszystkie autorskie prawa osobiste pozostają przy pracowniku. I pracodawca musi je respektować. Między innymi pracownik na prawo do autorstwa utworu i może domagać się bycia ujawniany jako twórca za każdym razem gdy pracodawca rozpowszechnia utwór. Co możesz zmienić? Kwestię autorskich praw osobistych można regulować w umowie na wiele sposobów. Przykładowo w umowie z pracownikiem można określić sposób, w jaki pracownik będzie wskazywany jako twórca albo ustalić, że pracodawca może rozpowszechniać utwór bez wskazania pracownika jako autora. Można również przyjąć zobowiązanie pracownika, że nie będzie on osobiście wykonywał przysługujących mu autorskich praw osobistych i do ich wykonywania upoważnia pracodawcę. Wszystko uzależnione jest od potrzeb stron i wspólnych uzgodnień. 3. Prawa zależne Nabycie praw autorskich przez pracodawcę do utworu pracowniczego nie obejmuje praw zależnych. Oznacza to, że pracodawca może dokonać przeróbek utworu pracownika, ale aby móc je rozpowszechnić, na przykład opublikować w Internecie, musi mieć jego zgodę. Pracodawca chcąc swobodnie dysponować utworem powinien zadbać o zawarcie w umowie zezwolenia na wykonywanie praw zależnych. 4. Określenie sposobu przyjęcia utworu Pracodawca nabywa autorskie prawa majątkowe do utworu pracownika z chwilą jego przyjęcia. Przepisy nie regulują jednak, w którym momencie do niego dochodzi. Może to być nie tylko wyraźne pisemne potwierdzenie pracodawcy, ale każde jego zachowanie, z którego wynika, że akceptuje dany utwór. Jednocześnie prawo autorskie przewiduje, iż jeżeli pracodawca w ciągu 6 miesięcy od dostarczenia utworu nie powiadomi o nieprzyjęciu utworu lub uzależnieniu przyjęcia utworu od dokonania określonych zmian w wyznaczonym w tym celu odpowiednim terminie, uważa się, że utwór został przyjęty bez zastrzeżeń. Aby uniknąć wątpliwości czy i kiedy utwór został przyjęty, a także aby usprawnić proces przyjmowania utworów przez pracodawcę, warto wprowadzić odpowiedni mechanizm w umowie. 5. „Czasowość” przejścia praw autorskich na pracodawcę Prawo autorskie przewiduje, że pracodawca nabywając prawa autorskie do utworu pracowniczego z mocy prawa, musi rozpowszechnić utwór w ciągu 2 lat od przyjęcia utworu. Jeżeli tego nie zrobi, pracownik będzie mógł na piśmie wyznaczyć pracodawcy odpowiedni termin na takie działanie. Jeżeli upłynie on bezskutecznie, tzn. pracodawca nadal nie rozpowszechni utworu, to wszystkie autorskie prawa majątkowe wrócą do pracownika. Strony w umowie o pracę mogę uregulować tą kwestię odmiennie. A co na to pracownik? Jeżeli jesteś pracownikiem, to dzięki temu wpisowi wiesz już jakie są możliwości dokonania zmian w umowie względem postanowień umownych. Pamiętaj, że warunki, na jakich przenosisz autorskie prawa mogą mieć wpływ na zwiększenie Twoich możliwości negocjacyjnych w zakresie Twojego wynagrodzenia. Prawa autorskie w umowie z pracownikiem – podsumowanie Bez względu na to czy jesteś pracownikiem czy pracodawcą, warto zadbać o uregulowanie kwestii praw autorskich w umowie o pracę. Pozwoli to ograniczyć wątpliwości co do tego kto i w jakim zakresie posiada prawa. W przypadku, gdy w umowie o pracę strony nie zawrą postanowień w tym zakresie, zastosowanie znajdą przepisy i postanowienia dotyczące utworu pracowniczego. Chcesz uregulować kwestię praw autorskich w umowie z pracownikiem? A może będąc pracownikiem chcesz zweryfikować propozycje pracodawcy? Zapraszam do kontaktuPatrycja Cydejko-Stachowiak radca prawnytel. 883 541 564e-mail: kancelaria@cydejko-stachowiak.pl Photo by Kelly Sikkema on Unsplash

Artykuł Czy regulować prawa autorskie w umowie z pracownikiem? TAK! pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Utwór pracowniczy, czyli prawa autorskie pracownika

Patrycja Cydejko — Wed, 18 May 2022 22:32:55 +0000

Zatrudniasz pracownika? Jesteś kreatywnym na etacie? Sprawdź czym jest utwór pracowniczy, aby prawidłowo zadbać o swoje prawa – bez względu na to, po której stronie jesteś. Utwór pracowniczy to instytucja prawa autorskiego, która przewiduje automatyczne nabycie autorskich praw majątkowych przez pracodawcę do utworu stworzonego przez swojego pracownika. Pod kilkoma warunkami, o których przeczytasz we wpisie. Kiedy powstanie utwór pracowniczy? Utwór pracowniczy powstanie, gdy zostaną spełnione jednocześnie dwie przesłanki, tj. gdy osoba, która stworzyła utwór: jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, utwór powstał w związku z wykonywaniem przez tą osobę jej obowiązków pracowniczych. A teraz trochę szczegółów, bo przesłanki te zawsze budzą dużo wątpliwości. Utwór pracowniczy, a więc wyłącznie w ramach umowy o pracę Sprawa najważniejsza, utwór pracowniczy może stworzyć wyłącznie pracownik zatrudniony na umowie o pracę. Oznacza to, że osoba na umowie zlecenia, o dzieło czy współpracy (b2b) nie stworzy utworu pracowniczego. Do utworów tych osób nie będą miały zastosowania postanowienia prawa autorskiego, które przewidują domniemanie nabycia praw do takiego utworu przez pracodawcę. A to z kolei oznacza, że kwestię praw autorskich do dzieł tych osób należy uregulować w umowie z nimi. Skorzystaj z informacji we wpisie „Licencja czy przeniesienie autorskich praw majątkowych”. Obowiązki pracownika a utwór pracowniczy Drugim ważnym elementem jest to, aby utwór powstał wyłącznie w związku wykonywaniem obowiązków pracowniczych pracownika. Jeżeli zatrudniasz na umowie o pracę grafika, do którego obowiązków należy tworzenie grafik do Twoich mediów społecznościowych, to będą one stanowiły utwory pracownicze. Warto zatem zadbać o to, aby wyraźnie określić obowiązki danej osobowy (albo w umowie o pracę albo w opisach obowiązków stanowisk w firmie). A gdy pracodawca zleci temu samemu grafikowi zleci wykonanie fotorelacji z firmowego wydarzenia? Albo przygotowanie serii wpisów na blogu firmowym? Nie będą to utwory pracownicze. Jeżeli pracodawca będzie chciał nabyć do nich prawa, to strony powinny to odrębnie uregulować. Warto mieć przy tym na względzie, aby w umowie o pracę z pracownikiem wskazać, że obowiązki pracownika obejmują wykonywanie utworów, choć nie trzeba wskazywać wprost, jakie to mają być utwory, tj. czy zdjęcia, raporty czy inne dokumenty. Dopiero w razie nałożenia takiego obowiązku na pracownika, będzie można zastosować domniemanie z art. 12 ust. 1 ustawy prawo autorskie i prawa pokrewne, co podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 3 lipca 2009 r. (sygn. akt III SA/Wa 34/09). Co nie ma wpływu na stworzenie utworu pracowniczego? Niektóre sytuacje mogą utrudniać ocenę czy w danej sytuacji doszło do powstania utworu pracowniczego. Przykład? Pracownik po pracy stworzył na swój użytek interesujące grafiki. Albo rozwijał swoje twórcze pasje w zakresie szydełkowania w godzinach pracy. A może pisał powieść na sprzęcie służbowym. Czy mowa tu o utworze pracowniczym? Odpowiedź brzmi NIE. W żadnym z tych przypadków nie mamy do czynienia z utworem pracowniczym, jeżeli nie powstały w związku z obowiązkami pracownika. Również w przypadku, gdy pracownik wykorzystał jakieś zasoby pracodawcy. Utwór pracowniczy a prawa autorskie pracownika Z czym wiąże się dla Ciebie fakt, że Ty (jako kreatywny na etacie) albo Twój pracownik stworzył utwór pracowniczy? W takiej sytuacji pracodawca automatycznie nabywa autorskie prawa majątkowe do tego utworu, w określonym zakresie. Jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron. Art. 12 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych Pracodawca może korzystać z utworów pracowniczych, ale w ograniczony sposób. Granice korzystania określa cel umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron. Jeżeli jesteś pracodawcą i zależy Ci na swobodzie korzystania z utworów swoich pracowników, zawrzyj w umowie z nimi odpowiednie postanowienia dotyczące przeniesienia praw autorskich. Wskaż również sposoby, w jakie będziesz wykorzystywać utwory (pola eksploatacji). Pamiętaj, że domniemanie nabycia praw autorskich przez pracodawcę nie dotyczy w żaden sposób autorskich praw osobistych. Oznacza to, że pracodawca musi respektować wszystkie prawa osobiste twórcy, w tym wskazywać go jako twórcę. Jeżeli strony chcą w tym zakresie wprowadzić jakieś inne zasady, muszą to wyraźnie określić w umowie. Kiedy pracodawca nabywa prawa do utworu pracowniczego? Pracodawca nabywa autorskie prawa majątkowe do utworu pracowniczego z chwilą przyjęcia utworu. Jest to oświadczenie woli pracodawcy, że akceptuje dane dzieło i jest zgodne z ustaleniami stron. Pracodawca nie zgłasza więc żadnych uwag do prawidłowości jego wykonania. Co ważne, przyjęcie utworu nie musi mieć formy pisma czy innej informacji wyrażającej wprost akceptację. O przyjęciu utworu może świadczyć działanie pracodawcy, np. publikacja w mediach społecznościowych grafik, które przygotował zatrudniony w tym celu grafik. Sposób przyjęcia dzieła można określić w treści umowy o pracę. Dzięki temu unikniecie niepewności czy utwór został zaakceptowany czy nie. A co gdy pracodawca uważa, że utwór wymaga poprawek lub nie przyjmuje utworu? W takim wypadku należy poinformować o tym pracownika o konieczności wprowadzenia odpowiednich zmian lub o przyczynie nieprzyjęcia utworu. Pracodawca ma na to jednak maksymalnie 6 miesięcy! Prawo autorskie przewiduje, że: jeżeli pracodawca nie zawiadomi twórcy w terminie sześciu miesięcy od dostarczenia utworu o jego nieprzyjęciu lub uzależnieniu przyjęcia od dokonania określonych zmian w wyznaczonym w tym celu odpowiednim terminie, uważa się, że utwór został przyjęty bez zastrzeżeń. Strony mogą określić inny termin w umowie. Art. 13 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych Jeżeli jesteś pracodawcą a utwór, który otrzymałaś/eś, w Twojej ocenie wymaga zmian, poinformuj o tym drugą stronę jak najszybciej. Jeżeli pracownik nie otrzyma od Ciebie żadnej informacji w ciągu 6 miesięcy, przyjmuje się, że pracownik prawidłowo wykonał swoje zadanie, a Ty nie możesz domagać się wprowadzenia poprawek. Pracodawca ma obowiązek rozpowszechnienia utworu, bo utraci prawa Z utworem pracowniczym jest związany ważny obowiązek pracodawcy. Pracodawca jest zobowiązany do rozpoczęcia rozpowszechniania utworu pracowniczego w czasie dwóch lat od przyjęcia utworu. Rozpowszechnianie polega na udostępnieniu danego dzieła publicznie. Może nastąpić to między innymi poprzez zamieszczenie go w Internecie czy opublikowanie w formie drukowanej. Jeżeli pracodawca w tym okresie nie rozpowszechni utworu pracowniczego, pracownik będzie mógł na piśmie wyznaczyć pracodawcy odpowiedni termin na takie działanie. Jeżeli upłynie on bezskutecznie, tzn. pracodawca nadal nie rozpowszechni utworu, to wszystkie autorskie prawa majątkowe wrócą do pracownika. W umowie o pracę strony mogą zmienić termin, w którym pracodawca jest zobowiązany do rozpowszechnienia utworu pracowniczego. Prawa autorskie pracownika po zakończeniu umowy o pracę Zakończenie umowy o pracę nie wpływa żaden sposób na kwestię praw autorskich do utworu pracowniczego. Nie ma znaczenia czy umowa została wypowiedziana przez jedną ze stron, rozwiązana za porozumieniem stron czy też upłynął czas, na jaki była zawarta. Autorskie prawa majątkowe w określonym zakresie przysługują pracodawcy. Chyba że nie będzie on rozpowszechniał utworu, o czym napisałam powyżej. Chcesz odpowiednio zabezpieczyć autorskie prawa w relacji z pracownikami? A może będąc pracownikiem chcesz ustalić, jakie prawa przysługują Ci do danego utworu? Zapraszam do kontaktuPatrycja Cydejko-Stachowiak radca prawnytel. 883 541 564e-mail: kancelaria@cydejko-stachowiak.pl Photo by Firmbee.com on Unsplash

Artykuł Utwór pracowniczy, czyli prawa autorskie pracownika pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Naruszenie praw autorskich – co może twórca?

Patrycja Cydejko — Tue, 14 Dec 2021 22:50:28 +0000

Naruszenie praw autorskich to każde wykorzystanie utworu bez zgody twórcy lub z przekroczeniem dozwolonego użytku. Jeżeli jesteś twórcą, to sprawdź jakie roszczenia przysługują Ci wobec osoby naruszającej. Korzystanie z utworu Wszystkie prawa do utworu – autorskie prawa osobiste i majątkowe – przysługują jego twórcy. Ma on zatem monopol na używanie utworu, a także na czerpani z niego zysku. Inne osoby mogą korzystać z utworu wyłącznie w przypadku uzyskania zgody twórcy – w postaci licencji, w tym również na podstawie licencji Creative Commons. Ponadto prawo autorskie przewiduje tzw. dozwolony żytek, czyli sytuacje, w których pod pewnymi warunkami możliwe jest korzystanie z utworu innej osoby bez zgody jego twórcy. Do takich wyjątków należy m.in. prawo cytatu dozwolony użytek osobisty prawo przedruku Naruszenie praw autorskich Istnieje wiele sposobów, dzięki którym jest możliwe korzystanie z utworów innych osób. Mimo to nadal często zdarzają się naruszenia praw autorskich. W takiej sytuacji przepisy przyznają twórcy wiele możliwych roszczeń. Ich katalog jest bardzo zróżnicowany i obszerny. Poniżej omówię tylko kilka najważniejszych z nich. Roszczenia twórcy Do najpopularniejszych roszczeń w przypadku naruszenia praw autorskich należy roszczenie o: zaniechanie naruszenia usunięcie skutków naruszenia publikacja oświadczenia o odpowiedniej treści i formie roszczenia majątkowe związane z możliwością uzyskania rekompensaty finansowej Powyższe roszczenia przysługują niezależnie od tego czy naruszono autorskie prawa majątkowe czy osobiste autora. Pamiętaj jednak proszę, że nie jest to wyczerpujący katalog możliwych żądań twórcy. Warto też wskazać, że twórca nie jest ograniczony w żaden sposób, jeżeli chodzi o ilość żądań. Roszczenia twórcy kumulują się. Może on zatem wystąpić z taką ilością roszczeń, którą uzna za uzasadnioną w danej sytuacji. Zaniechanie naruszenia praw autorskich Twórca może żądać zaniechania naruszenia praw autorskich nie tylko wtedy, gdy do naruszenia jego praw już doszło. Ale również wtedy, gdy dopiero taka możliwość naruszenia istnieje. Jego celem jest uniemożliwienie powstania sytuacji, gdy prawa twórcy zostaną naruszone albo przerwanie istniejącego naruszenia. Roszczenie o zaniechanie może być stosowane w sytuacji, gdy na przykład twórca poweźmie informację o tym, że jego praca będzie opisana jego imieniem i nazwiskiem, podczas gdy zastrzegł on swoją anonimowość. Albo, gdy twórca dowie się, że inna osoba planuje wykorzystać utwór twórcy, nie posiadając jednak odpowiednich praw do takiego działania. Są to jak najbardziej sytuacje, gdzie twórca powinien mieć możliwość przeciwstawiania się już potencjalnemu naruszeniu. Usunięcie skutków naruszenia praw autorskich Wystąpienie z roszczeniem o usunięcie skutków naruszenia praw autorskich jest możliwe wtedy, gdy do naruszenia już doszło. Działania mające na celu usunięcie skutków naruszenia mogą mieć różną formę, a także różny czas trwania. Zależeć będą one od sposobu, w jaki doszło do naruszenia praw autorskich. Twórca ma tutaj pole do popisu, natomiast będzie musiał on wykazać, że celem żądanego działania jest usunięcie skutków naruszenia. Przykładem takiego działania może być na przykład żądanie zniszczenia danego wytworu (na przykład książki, która okazała się plagiatem) czy żądanie usunięcia treści ze strony internetowej (na przykład zdjęć, które powstały z naruszeniem praw autorskich, a są prezentowane w internetowym portfolio). Nie ma zamkniętego katalogu tego rodzaju działań. Najważniejszy jest bowiem skutek, jaki mają pomóc osiągnąć twórcy, tj. usunięcie skutków naruszenia praw autorskich. Publikacja oświadczenia Roszczeniem, które często wykorzystują twórcy, jest żądanie złożenie oświadczenia o określonej treści i formie. Oświadczenie to może przybrać postać przeprosin twórcy przez osobę naruszającą za określone działania. Twórca musi określić treść takiego oświadczenia, a także wskazać i uzasadnić sposób jego publikacji. Dzięki takiej publikacji istnieje możliwość, że informacja o naruszeniu dotrze do szerszego grona odbiorców. Co często samo w sobie jest już dla osoby naruszającą znaczną uciążliwością. Dla twórcy zaś jest źródłem uzyskania satysfakcji, obok roszczenia pieniężnego. Roszczenia majątkowe Twórcy mogą przysługiwać również tzw. roszczenia majątkowe. Są związane z możliwością uzyskania przez twórcę rekompensaty pieniężnej od osoby naruszającej prawa autora. Roszczenie majątkowe może przyjąć postać żądania o: naprawienie powstałej szkody – w tym celu twórca musi wykazać jaką szkodę poniósł wskutek działania osoby naruszającej, w jakiej wysokości, a także wykazać, że pomiędzy tym działaniem a szkodą jest związek przyczynowy. A zatem że to właśnie działanie naruszającego spowodowało powstanie tej konkretnej szkody. zapłatę sumy odpowiadającej dwukrotności stosownego wynagrodzenia, które byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu. Oznacza to, że twórca może żądać zapłaty dwa razy tyle, ile otrzymałby np. w przypadku, gdybyś zwrócił się do niego o udzielenie licencji na wykorzystanie utworu w danym celu czy przez dany czas. W tej sytuacji twórca musi wykazać jedynie fakt naruszenia praw autorskich oraz uzasadnić wysokość zastosowanego stosownego wynagrodzenia. wydanie uzyskanych korzyści – twórca może domagać się od naruszyciela przekazania mu sumy pieniężnej, którą osób naruszająca uzyskała wskutek dokonanego naruszenia. Warto wiedzieć, że możliwość dochodzenia wielokrotności stosownego wynagrodzenia była przedmiotem głośnych rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego. Do 2015 roku możliwe było dochodzenie przez twórcę również trzykrotności stosownego wynagrodzenia, jeżeli naruszenie było zawinione. 23 czerwca 2015 roku TK uznał jednak, że możliwość żądania trzykrotności stosownego wynagrodzenia jest niezgodna z Konstytucją. Na skutek wyroku środowisko prawnicze zastanawiało się co zatem z możliwością żądania dwukrotności stosownego wynagrodzenia. W tym przypadku jednak TK 5 listopada 2019 roku uznał to rozwiązanie za dopuszczalne. Jeżeli dojdzie do naruszenia autorskich praw osobistych, twórca może domagać się zapłaty, pod warunkiem, że naruszenie było zawinione. Zapłata taka może przybrać formę zadośćuczynienia za doznaną przez twórcę krzywdy lub zapłaty określonej kwoty na wskazany przez twórcę cel społeczny. Odpowiedzialność karna za naruszenie praw autorskich Prawo autorskie przewiduje również odpowiedzialność karną za naruszenie praw autorskich. Odpowiedzialność ta jest przy tym niezależna od odpowiedzialności cywilnej. Osoba naruszająca może ponieść zatem zarówno odpowiedzialność karną, jak i odpowiedzialność cywilną wobec twórcy. Odpowiedzialność karna może powstać między innymi w sytuacji: plagiatu, a zatem gdy osoba niebędąca twórcą przypisze sobie autorstwo danego utworu; rozpowszechnia utworu bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy, czy rozpowszechniania utworu bez odpowiedniego zezwolenia lub wbrew jego warunkom. Warunkiem odpowiedzialności karnej jest dokonane działania zabronionego umyślnie. A zatem gdy osoba naruszająca ma zamiar popełnić czyn zabroniony na gruncie prawa autorskiego. Dokonanie naruszenia praw autorskich objętych odpowiedzialnością karną, może skutkować nałożeniem grzywny na osobę naruszającą, ograniczeniem wolności, a także karą pozbawienia wolności (nawet do 5 lat). Konsekwencje dla naruszającego mogą być zatem znaczne. Naruszenie praw autorskich – podsumowanie Roszczenia, które opisałam, nie wyczerpują wszystkich przewidzianych prawem. Warto jednak, abyś miał_a ich świadomość. Zarówno jako twórca, abyś wiedział_a, że prawo autorskie nie zostawia Cię samej_samemu i warto dochodzić ochrony swoich praw. A także jako osoba korzystająca z twórczości innych osób. Mając świadomość możliwych konsekwencji, będziemy staranniej i uważniej podchodzić do praw autorskich, aby nie narazić się na nieprzyjemności z nimi związane. Ktoś naruszył Twoje prawa? A może otrzymałeś wezwanie z żądaniami od twórcy? Jeżeli potrzebujesz wsparcia prawnego – skontaktuj się ze mną Zapraszam do kontaktuPatrycja Cydejko-Stachowiak radca prawnytel. 883 541 564e-mail: kancelaria@cydejko-stachowiak.pl

Artykuł Naruszenie praw autorskich – co może twórca? pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Licencja czy przeniesienie praw autorskich – co wybrać?

Patrycja Cydejko — Mon, 06 Dec 2021 22:54:39 +0000

Licencja czy przeniesienie praw autorskich? Zastanawiasz się co wybrać? Chcesz wiedzieć na czym polegają i co je różni? Sprawdź co oznacza dla Ciebie zawarcie każdej z nich. Licencja i przeniesienie praw autorskich Celem umowy licencyjnej oraz umowy o przeniesienie praw autorskich jest umożliwienie korzystania z utworu przez twórcę innej osobie. Z tego względu w obu umowach trzeba określić pola eksploatacji. Są to sposoby używania utworu, na które strony się umawiają. Wszystkie ustalone przez strony sposoby korzystania muszą zostać określone w umowie. Cechą wspólną obu umów jest również ich odpłatność. Oznacza to, że twórcy, który udziela licencji lub przenosi prawa autorskie przysługuje wynagrodzenie. Strony umowy mogą jednak umówić się inaczej. W takim przypadku trzeba zadbać, aby zapis o nieodpłatności znalazł się w umowie. Pomimo powyższych podobieństw, każda umowa niesie jednak inne skutki dla Ciebie. I to właśnie zrozumienie różnic między nimi jest najważniejsze. Jaki jest skutek każdej z umów? Podstawowa różnica pomiędzy umowami to skutek, jaki wywołują. Celem umowy przeniesienia praw autorskich jest przeniesienie autorskich praw majątkowych z twórcy na inną osobę. Co do zasady przeniesienie takie ma skutek trwały, czyli na zawsze. W rezultacie twórca traci wszystkie prawa majątkowe do utworu. Możliwym jest jednak, aby przeniesienie praw było wyłącznie na określony z góry czas. W takiej sytuacji postanowienie o czasowym przeniesieniu praw trzeba zamieścić w umowie. Istotne jest to, że twórca może przenieść tylko autorskie prawa majątkowe. Autorskie prawa osobiste nadal zostają przy twórcy. Dlatego też w umowie o przeniesienie autorskich praw majątkowych zamieszcza się odpowiednie postanowienia co do niewykonywania autorskich praw osobistych przez twórcę – w zależności od ustaleń biznesowych stron. Umowa licencyjna to sposób udzielenia zezwolenia na korzystanie z utworu przez inną osobę. W takim przypadku wszystkie prawa zostają przy twórcy. Twórca nadal jest właścicielem utworu, a osoba trzecia otrzymuje jedynie możliwość posługiwania się utworem w określonym czasie, określonym terytorium i przez określony czas. Przeniesienie praw autorskich jest zatem najdalej idącym rozwiązaniem, spośród dostępnych sposobów dysponowania przez twórcę utworem. Bardzo często to właśnie taka forma może być preferowana przez klienta, gdyż daje mu pełnię praw do dysponowania utworem. Nie w każdym przypadku będzie jednak konieczna. Przed podjęciem decyzji warto poznać dokładnie potrzeby i oczekiwania obu stron. Przeczytaj również o licencjach Creative Commons i o tym, jak z nich korzystać. Prawa na wyłączność W przypadku umowy licencyjnej możliwe jest udzielenie licencji wyłącznej albo licencji niewyłącznej. Licencja wyłączna oznacza, że twórca umożliwia wyłącznie jednej konkretnej osobie będącej stroną umowy korzystanie z danego utworu w określony sposób (na konkretnym polu eksploatacji). Jeżeli intencją stron jest udzielenie licencji wyłącznej, takie postanowienie musi znaleźć się w umowie. W przeciwnym przypadku udzielona licencja będzie licencją niewyłączną. W przypadku licencji niewyłącznej twórca może udzielić takiego samego zezwolenia do korzystania z danego utworu wielu różnym osobom. Z licencją niewyłączną przykładowo spotkasz się w bankach zdjęć lub w przypadku oprogramowania komputerowego. Czas trwania licencji i jej wypowiedzenie Licencja może być udzielona na czas określony, jak i na czas nieokreślony. W przypadku umów licencyjnych zawartych na czas dłuższy niż 5 lat, umowę po upływie tego okresu uważa się za udzieloną na czas nieokreślony. Strony mogą również w umowie nie określić na jaki czas jest zawarta umowa. Wtedy przyjmuje się, że jest to umowa zawarta na czas określony 5 lat. Ma to wpływ na możliwość i sposób wypowiedzenia umowy. Istotą licencji na czas określony jest to, aby trwała ona przez określony czas. Po upływie czasu na jaki została zawarta, umowa wygasa. Z kolei licencję na czas nieokreślony można wypowiedzieć w terminie określonym w umowie. Jeżeli strony nie ustaliły żadnego okresu wypowiedzenia, to umowę licencyjną na czas nieokreślony można wypowiedzieć na rok naprzód, na koniec roku kalendarzowego. Czy możliwe jest dalsze przeniesienie praw? Istotą przeniesienia praw autorskich jest utrata przez twórcę przysługujących mu autorskich praw majątkowych do utworu. Przechodzą one na drugą stronę umowy. W konsekwencji nabywca praw może nimi swobodnie dysponować, np. przenieść je na kolejną osobę lub udzielać licencji innym osobom. W przypadku umowy licencyjnej sprawa wygląda inaczej. Dysponentem praw jest wyłącznie twórca. I to on decyduje komu udzieli zezwolenia do korzystania z utworu. Zasadą jest zatem, że osoba która otrzymała licencję nie może upoważnić innej osoby do korzystania z utworu w tym zakresie. Strony mogą jednak ustalić, że licencjobiorca może udzielać dalszej licencji innym zainteresowanym. W takim przypadku odpowiednie postanowienia muszą znaleźć się w umowie. W przeciwnym przypadku osoba, która otrzymała licencję nie może upoważnić innej osoby do korzystania z utworu. Warto też zaznaczyć, że licencjobiorca może udzielić dalszej licencji wyłącznie w zakresie, w jakim on sam może dysponować utworem albo wyłącznie w części tego zakresu. Nie może jednak udzielić zezwolenia w zakresie szerszym niż posiadane przez niego prawo. Forma umowy licencji i przeniesienia praw autorskich Przepisy prawa autorskiego wymagają, aby umowa o przeniesieniu autorskich praw majątkowych oraz umowa licencji wyłącznej były zawarte w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Oznacza to, że umowy te muszą zostać podpisane w formie papierowej z własnoręcznymi podpisami stron. Alternatywą jest zawarcie umowy w formie elektronicznej, tj. przy wykorzystaniu kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Przepisy zrównują tą formę z formą pisemną, a zatem odnoszą taki sam skutek. Nie dotyczy to jednak umów podpisanych przy wykorzystaniu np. profilu zaufanego ePUAP czy zwykłego podpisu elektronicznej. Korzystając zaś z oprogramowania do podpisywania umów w formie elektronicznej upewnij się zatem jaki rodzaj podpisu obejmuje dana usługa. Taka sama forma – pisemna lub z kwalifikowanym podpisem elektronicznym – będzie niezbędna również dla ewentualnych aneksów do tych umów. Przepisy nie przewidują zaś wymogu określonej formy dla umowy licencji niewyłącznej. Zwracam przy tym Twoją uwagę, że umowa licencyjna musi określać m.in. pola eksploatacji, czyli sposoby korzystania z utworu objęte licencją, a także jej czas jej trwania. Bez względu zatem po której stronie jesteś, warto zadbać o to, aby warunki takiej umowy były w jakiejś formie utrwalonej. Czy to w treści wiadomości e-mail czy poprzez zawarcie umowy licencji niewyłącznej również w formie pisemnej. Dzięki temu łatwiej będzie rozwiać ewentualne możliwe wątpliwości co do ustalonego sposobu i czasu wykorzystania utworu. Licencja a przeniesienie praw autorskich – co wybrać? Znasz już podobieństwa i różne pomiędzy licencją a przeniesieniem praw autorskich. Którą z tych umów wybrać? Wszystko zależy przede wszystkim od tego czy jesteś twórcą czy klientem. A także od ustaleń biznesowych pomiędzy stronami, ich potrzebami i oczekiwaniami. W pewnych sytuacjach uzasadnione będzie przeniesienie praw, na przykład w przypadku powstania utworu dedykowanego wyłącznie konkretnej osobie. A w innych wystarczająca okaże się licencja. Dla wyboru prawidłowej umowy istotna jest świadomość skutków każdej z umów. Czasem jednak wybranie odpowiedniego rodzaju to za mało. Istotne są również ustalenia stron i odpowiednie ich uregulowanie w umowie. W przeciwnym przypadku zastosowanie mogą mieć przepisy prawa autorskiego, które nie odzwierciedlają zamiar stron. Mam nadzieję, że po zapoznaniu się z niniejszym wpisem, zagadnienia te nie mają już przed Tobą tajemnic. Jeżeli potrzebujesz wsparcia prawnego przy wyborze właściwej umowy, przygotowania umowy lub oceny umowy, którą dostałaś_eś od drugiej strony – skontaktuj się ze mną Zapraszam do kontaktuPatrycja Cydejko-Stachowiak radca prawnytel. 883 541 564e-mail: kancelaria@cydejko-stachowiak.pl Zdjęcie autorstwa energepic.com z Pexels

Artykuł Licencja czy przeniesienie praw autorskich – co wybrać? pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.