sztuka - Twórca w prawie | Patrycja Cydejko

Prawo cytatu. Jak cytować zgodnie z prawem?

Patrycja Cydejko — Mon, 21 Sep 2020 19:51:47 +0000

Prawo cytatu pozwala nam korzystać z cudzej twórczości na potrzeby swojego utworu, bez konieczności uzyskiwania zgody jego autora. W określonych sytuacjach. Wokół prawa cytatu narosło jednak kilka mitów. Mogą one sprawić, że nie będziesz mógł skutecznie powołać się na ten wyjątek. Z poniższego artykułu dowiesz się jakie wymogi musisz spełnić, aby cytować zgodnie z prawem i nie martwić się o naruszenie praw autorskich innego autora. Prawo cytatu stanowi wyjątek w prawie autorskim Zasadą w prawie autorskim jest, że prawo do decydowania o opublikowaniu utworu i jego dalszego rozpowszechniania, a także czerpania z niego zysków przysługują twórcy. W pewnych określonych sytuacjach prawo autorskie ogranicza monopol twórcy, przyznając innym uprawnienie do skorzystania z dorobku artysty. Takim wyjątkiem jest właśnie prawo cytatu: Wolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów oraz rozpowszechnione utwory plastyczne, utwory fotograficzne lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa, nauczanie lub prawami gatunku twórczości.art. 29 ustawy prawo autorskie i prawa pokrewne Utwór cytowany i utwór cytujący Cytowanie czyjegoś utworu może mieć miejsce jedynie w ramach innego utworu. Utwór cytujący, czyli materiał, w którym przytaczasz czyjeś treści, musi spełnić podstawowe wymogi dla uznania go za utwór. A zatem musi być on wytworem człowieka (Twoim :)), ustalony w jakiejkolwiek postaci, a także stanowić przejaw Twojej działalności twórczej o indywidualnym charakterze. Utwór ten musi również stanowić samoistną całość. Przytaczany utwór musi być w takiej proporcji do Twojego wkładu twórczego, aby nie było wątpliwości, że powstało Twoje własne dzieło[1]. Musisz zatem zbadać za każdym razem relacje pomiędzy Twoim utworem a utworem cytowanym. Utwór cytowany, z którego czerpiesz, musi być zaś utworem rozpowszechnionym. Czyli takim, który został upubliczniony w jakiś sposób przez samego twórcę albo za jego zezwoleniem. Nie będzie utworem rozpowszechnionym rękopis książki w której autor wprowadza jeszcze poprawki przed wysłaniem do wydawnictwa lub obraz nad którym malarz jeszcze pracuje w zaciszu pracowni. Co możesz zacytować? Prawo cytatu pozwala korzystać z urywków rozpowszechnionych utworów oraz rozpowszechnionych utworów plastycznych, fotograficznych lub drobnych utworów w całości. Dopuszczalny jest także cytat międzygatunkowy. Są to sytuacje, gdy przykładowo w książce (czyli utworze literackim) wykorzystasz fotografię lub reprodukcję obrazu (utwór plastyczny). Nie zawsze możesz powołać się na prawo cytatu Jednym z najczęstszych błędnych przekonań o prawie cytatu jest takie, że prawo cytatu pozwala na cytowanie wszystkiego i w każdej sytuacji. Otóż nie. Na prawo cytatu możesz powołać się jedynie w zakresie uzasadnionym celami cytatu. Należy do nich: wyjaśnienie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa, nauczanie, prawa gatunki twórczości. W prawie cytatu szczególny nacisk jest kładziony na funkcję, jaką pełni cytat w Twoim utworze. Wątpliwa jest zatem możliwość powołania się na prawo cytatu w przypadku, gdy wykorzystaliśmy dany utwór jedynie w celu uatrakcyjnienia naszego materiału, w celach estetycznych. Pomiędzy Twoim utworem a przytaczanymi fragmentami musi zachodzić związek uzasadniający wykorzystanie innego utworu wskazany w prawie autorskim. 1. Wyjaśnienie Celem wyjaśnienia powinno być uczynienie czegoś zrozumiałym, łatwiejszym w odbiorze. Wykorzystanie cytowanej treści w ramach tej funkcji oznacza, że Twój utwór byłby niepełny lub niezrozumiały bez przytoczenia innego konkretnego utworu. Jeżeli opowiadasz o konkretnym stylu w architekturze czy malarstwie uzasadnione będzie zamieszczenie odpowiednich ilustracji. Dzięki nim Twój odbiorca może lepiej zrozumieć informacje, które mu przedstawiasz. 2. Nauczanie Cytowanie w ramach nauczania dotyczy wszelkiej działalności edukacyjnej. Nie jest on jednak ograniczony wyłącznie do pracy nauczyciela. Obejmuje wszelkiego rodzaju edukację, poprzez publikacje naukowe, wystąpienia czy szkolenia. Przykładem prawa cytatu dokonywanego w ramach funkcji nauczania będą różnego rodzaju podręczniki. 3. Polemika Dzięki tej funkcji możesz przytoczyć w swoim utworze inne treści, do których chcesz się bezpośrednio odnieść, np. poprzez jego skrytykowanie czy zgodzenie się z tezami, które w swoim materiale przedstawił inny twórca. 4. Analiza krytyczna i naukowa Funkcję tą może pełnić cytat na przykład w recenzjach filmowych, w których są wykorzystane fragmenty omawianego utworu. Dzięki cytatowi recenzent może zobrazować poszczególne omawiane przez siebie elementy. W ramach tego celu możemy cytować jedynie utwór będący przedmiotem tej analizy. 5. Prawa gatunku twórczości Pojęcie to obejmuje wszystkie utwory, których celem jest nawiązywanie do innych dzieł. Bez możliwości cytowania, nie miałyby one racji bytu. Przykładem utworów mieszczących się w ramach prawach gatunku twórczości są parodie, karykatury i pastisze. Jak obszerny może być cytat? Kolejnym często spotykanym błędnym przekonaniem na temat prawa cytatu jest pogląd, że w ramach prawa cytatu możesz wykorzystać 30 sekund piosenki albo 10 zdań z jakiejś książki. Prawo autorskie nie reguluje ile treści innego autora możesz wykorzystać w swoim utworze. Można wyobrazić sobie wiele różnych sytuacji wykorzystujących cytowanie. Nie da się ustalić minimalnej czy maksymalnej długości cytatu. Prawo autorskie kładzie nacisk na to w jakiej proporcji względem siebie znajdują się oba utwory, a także funkcji jaką pełni przytaczana treść. Ocena czy w danym przypadku te proporcje są prawidłowe, musi być dokonywana w okolicznościach konkretnej sprawy. Utwór, który zawiera nawet jeden cytat może naruszać prawa autorskie. Jednocześnie utwór, który będzie zawierał wiele cytatów różnych długości może mieścić się w ramach dozwolonego użytku. Bez wątpienia Twój utwór, w którym wykorzystasz cytat musi być utworem sam w sobie. Cytowany fragment musi być jednak względem niego jedynie dodatkiem, uzupełnieniem. Taką kropką nad i. Twój utwór musi być gwoździem programu. Legalny cytat Cytat musi być rozpoznawalny. Musisz oznaczyć przytoczony fragment w ten sposób, aby czytelnik nie miał wątpliwości, że w tym konkretnym miejscu ma do czynienia z cytatem. Zadbaj o prawidłowe wskazanie autora i źródła utworu, który cytujesz. Warunkiem korzystania z innych utworów w ramach dozwolonego użytku jest wymienienie imienia i nazwiska twórcy oraz źródła. Pamiętaj, to że nie znasz autora danego utworu, który chcesz zacytować, nie zwalnia Cię w żaden sposób z obowiązku prawidłowego podpisania cytatu. Prawo autorskie nie różnicuje możliwości skorzystania z prawa cytatu od tego czy prowadzisz działalność komercyjną czy niekomercyjną. W obu przypadkach możesz posługiwać się prawem cytatu i w obu przypadkach musisz spełnić wszystkie warunki wymagane przez prawo autorskie. Prawo cytatu a social media Wszystkie zasady dotyczące cytowania są takie same w przypadku Twojej działalności w realu, jak i w social media. Musisz zatem zadbać o to, aby: Twoje dzieło było utworem samoistnym, utwór cytowany musi być utworem rozpowszechnionym, cytat musi pełnić w Twoim utworze określoną funkcję, przytoczony materiał musi być jedynie dodatkiem, uzupełnieniem do Twojej treści, musisz oznaczyć autora i źródło cytatu. —– Jeżeli ten artykuł był dla Ciebie interesujący, podaj go dalej! —– [1] wyr. Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 r., I CK 232/04 —– Photo by Sharon McCutcheon on Unsplash

Artykuł Prawo cytatu. Jak cytować zgodnie z prawem? pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Autorskie prawa majątkowe – czym są?

Patrycja Cydejko — Fri, 12 Jun 2020 15:18:51 +0000

Jeżeli jesteś artystą lub twórcą powinieneś szczególną uwagę zwrócić na przysługujące Ci autorskie prawa majątkowe. To dzięki nim masz monopol na korzystanie ze swoich utworów. Obejmują one także kwestie ekonomiczne. Autorskie prawa majątkowe zasługują na Twoją uwagę również, gdy nabywasz od twórcy utwór w ramach umowy i chciałbyś móc swobodnie nim dysponować. W poniższym wpisie dowiesz się czym są autorskie prawa majątkowe, jakie prawa obejmują, a także jakie są różnice pomiędzy nimi a autorskimi prawami osobistymi. Cechy autorskich prawa majątkowych Często spotykam się z pytaniem, czy umieszczenie noty copyright np. w ebooku zapewnia ochronę autorskich praw majątkowych. Autorskie prawa majątkowe, podobnie jak autorskie prawa osobiste, przysługują twórcy z mocy prawa od chwili ustalenia utworu. Wystarczające jest zatem samo stworzenie utworu dla powstania ochrony. Nie jest konieczne wiec zamieszczenie noty copyright lub jakakolwiek rejestracja utworu w odpowiednim urzędzie. Taki obowiązek istnieje jednak przy np. znakach towarowych lub wynalazkach. Są to również prawa o charakterze bezwzględnym, a więc są skuteczne wobec wszystkich i wszyscy muszą je respektować. W sytuacji, gdy ktoś chce skorzystać z utworu, musi uzyskać zgodę twórcy. Jednocześnie twórca ma prawo żądania od innych osób przestrzegania jego praw. Autorskie prawa majątkowe przysługują twórcy, a w przypadku utworu współautorskiego przysługują współtwórcom wspólnie. Wyjątkiem jest utwór stworzony przez pracownika w ramach stosunku pracy. W tym przypadku autorskie prawa majątkowe przysługują pracodawcy, a zatem osobie innej niż twórca. Prawa te podlegają dziedziczeniu. W odróżnieniu od autorskich praw osobistych, nie są związane nierozerwanie z osobą twórcy. Wobec tego mogą zostać zbyte przez twórcę, np. na podstawie umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych. Przykłady autorskich praw majątkowych Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.Art. 17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych Powyższe oznacza, że na autorskie prawa majątkowe składają się prawo do: korzystania z utworu, wynagrodzenia, rozporządzania utworem. Prawo do korzystania z utworu Prawo do korzystania z utworu powstaje z chwilą jego powstania. Twórca ma wyłączność na korzystanie z utworu. Korzystanie z utworu przez inne osoby wymaga uzyskania jego zgody (z uwzględnieniem ograniczeń monopolu twórcy wynikających z przepisów). Dla uznania, że doszło do korzystania z utworu nie ma znaczenia czy nastąpiło ono w celu komercyjnym czy prywatnym. Warto wskazać, że samo zapoznanie się z utworem przed odbiorcę nie oznacza korzystania z utworu w rozumieniu prawa autorskiego. Możemy zatem przeczytać książkę czy posłuchać płyty bez konieczności zgody twórcy. Podobnie będzie w przypadku obejrzenia filmu w kinie, słuchania muzyki w restauracji czy oglądania obrazów w muzeum. W tym przypadku z utworu korzysta w rozumieniu prawa autorskiego odpowiednio kino, restauracja lub muzeum. Sposoby korzystania utworów są określone w ustawie o prawie autorskim jako pola eksploatacji. Należą do nich w szczególności zwielokrotnianie utworu (np. sporządzanie jego egzemplarzy lub kopii) albo jego rozpowszechnianie. Rozpowszechnianie zaś może mieć charakter trwały (w formie np. sprzedaży lub darowizny utworu, jego najem lub użyczenie) albo jednorazowy (np. publiczne wykonanie utworu w czasie koncertu, wystawienie obrazów w czasie wystawy, wyświetlenie filmu, czy retransmisje radiowe lub telewizyjne). Prawo do wynagrodzenia Podstawowym założeniem prawa autorskiego jest to, że twórcy należy się wynagrodzenie za korzystanie z jego utworów przez inne osoby. Prawo autorskie ma bowiem na celu ochronę interesów twórców i zapewnienia im możliwości zarabiania na swojej pracy. Jeżeli z umowy nie wynika, że przeniesienie autorskich praw majątkowych lub udzielenie licencji nastąpiło nieodpłatnie, twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia.Art. 43. ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych Wynagrodzenie twórcy powinno być ustalone z uwzględnieniem pól eksploatacji. Wpływ na jego wysokość powinny mieć zatem dopuszczalne sposoby wykorzystywania utworu, na jakie umówiły się strony. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za korzystanie z utworu na każdym odrębnym polu eksploatacji.Art. 45 ustawy o prawie autorskim i prawa pokrewnych Wynagrodzenie przysługuje twórcy nie tylko na podstawie umowy. Obowiązek ten może wynikać bezpośrednio z ustawy prawo autorskie. Przykładem jest obowiązek uiszczania wynagrodzenia na rzecz twórcy przez biblioteki w związku z użyczaniem egzemplarzy rozpowszechnionych utworów, które znajdują się w ich zbiorach. Elementem prawa do wynagrodzenia jest równie droit de suite. Jest to uprawnienie twórcy do żądania wynagrodzenia od podmiotów zajmujących się zawodowo odsprzedażą dzieł sztuki lub rękopisów utworów literackich i muzycznych. Wysokość wynagrodzenia jest określona procentowo w ustawie i uzależniona jest od ceny sprzedaży utworu. Instytucja droit de suite ma na celu rekompensowanie twórcom sytuacji, gdy ich dzieła z biegiem czasu zyskują na wartości. Roszczenie to przysługuje również spadkobiercom twórcy. Prawo do rozporządzania utworem Jest to prawo twórcy do decydowania o umożliwieniu innym korzystania z utworu na określonych polach eksploatacji (czyli w określony sposób). Będzie się ono przejawiać na przykład w zawieraniu umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych lub umów licencji wyłącznej albo niewyłącznej. O czasie trwania ochrony autorskich praw majątkowych przeczytasz w kolejnym wpisie. ****** Daj znać czy ten artykuł był dla Ciebie przydatny. Jeżeli tak to udostępnij go dalej ? ****** Photo by Micheile Henderson on Unsplash

Artykuł Autorskie prawa majątkowe – czym są? pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Sztuka Dobro Czynna – zmienili hejt w obraz

Patrycja Cydejko — Thu, 01 Mar 2018 19:05:38 +0000

Akcja Sztuka Dobro Czynna pokazuje, że dzięki odpowiednim ludziom, nawet z mowy nienawiści, może wyniknąć coś dobrego. SZTUKA DOBRO CZYNNA Prawdopodobnie każdy w Polsce słyszał o działalności Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Wielu zapewne zdaje sobie również sprawę z tego, że działalność Fundacji przez jednych jest chwalona, przez innych zaś krytykowana. Fala negatywnych komentarzy przybiera na sile zwłaszcza w okresie Finału WOŚP. Agencja Cheil Poland, pomysłodawca akcji Sztuka Dobro Czynna, wymyśliła sposób, aby wykorzystać hejterskie opinie w celu wsparcia działalności WOŚP. Gdyby hejterzy osiągnęli swój cel i ludzie faktycznie przestaliby wspierać WOŚP, to wiele osób nie miałoby szansy na normalne życie. Jak to mawiają, haters gonna hate. I nie jesteśmy w stanie tego zmienić. Dlatego wpadliśmy na pomysł, żeby wykorzystać ich negatywne komentarze i wbrew intencjom autorów, wspomóc Wielką Orkiestrę. – Mojca Tirš, dyrektor kreatywna Agencji Cheil Poland JAK Z HEJTU STWORZONO OBRAZ? Pomysł akcji powstał już w 2016 roku. Jego realizacja zajęła rok, a zaangażowanych w nią zostało wiele podmiotów. Cheil Polska razem z Brand24 zbierali wpisy internetowe na temat WOŚP oraz poddali je analizie. Artysta Jakub Cikała, wykładowca na Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach sprawował nadzór artystyczny nad projektem oraz wraz z firmą Netizens z Katowic zbudowali robota-malarza oraz opracowali algorytm dzięki któremu maszyna interpretowała wpisy internetowe na temat Fundacji. W projekcie wzięły również udział osoby, które dzięki działalności Fundacji powróciły do zdrowia. Ich zadaniem było odczytanie zebranych komentarzy na temat WOŚP. Kolor farby wykorzystanej przez robota uzależniony był od przeczytanych słów, zaś ruch maszyny odzwierciedlał emocje przez nie wywołane. Chodziło o to, by przełożyć właśnie to, co jest złe w tych treściach, te negatywne emocje na coś pozytywnego. Na coś, co będzie miłe w odbiorze, ciekawe, interesujące. Czyli dokładnie przeciwieństwo tego, czym jest hejt. Zrealizowaliśmy to w ten sposób, że stworzyliśmy robota, który jeździ maluje ten obraz. Ruch tego robota jest ściśle związany z tym, jakie są wartości tekstowe. – Jakub Cikała W wyniku akcji powstał obraz o wymiarach 200 x 200 cm, który następnie został podzielony na dwie części. Jedna część została wystawiona na sprzedaż w serwisie aukcyjnym Allegro Charytatywni. Druga część została zaś przeznaczona na akcję crowdfundingową w serwisie pomagam.pl. Zachęcam Was do obejrzenia filmu dotyczącego akcji oraz do obejrzenia wywiadu z Jakubem Cikałą. Co sądzicie o akcji? Moim zdaniem akcja Sztuka Dobro Czynna jest niesamowitym przykładem, na to jakie pokłady kreatywności drzemią w ludziach. Co więcej, to podbudowujące, że tak wielu potrafi dostrzec dobro w tym co ich otacza, a także wykorzystać je we właściwym, szczytnym celu. ****** Zdjęcie: Sztuka Dobro Czynna / Materiały prasowe Netizens

Artykuł Sztuka Dobro Czynna – zmienili hejt w obraz pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.