autorskie prawa majątkowe - Twórca w prawie | Patrycja Cydejko

Blog zgodny z prawem autorskim – jak go prowadzić?

Patrycja Cydejko — Thu, 03 Sep 2020 17:34:44 +0000

Jeżeli trafiłeś tutaj to znak, że prowadzisz swój blog lub planujesz jego założenie. Czy wiesz jak prowadzić blog zgodny z prawem autorskim? Dzisiaj utworzenie swojego miejsca w sieci jest bardzo łatwe i na wyciągnięcie ręki każdego. Po wyborze nazwy bloga, zarejestrowaniu domeny i ustawieniu szablonu, z entuzjazmem siadasz do pisania. Skupiasz się na SEO, call to action i ładnych obrazkach, aby przyciągnąć jak najwięcej czytelników. Ale czy tworząc kolejne wpisy zastanawiałaś lub zastanawiałeś się, czy Twój blog jest zgodny z … prawem autorskim? Z okazji Międzynarodowego Dnia Bloga, który przypada 31 sierpnia, przedstawiam najważniejsze zagadnienia prawa autorskiego, o których należy pamiętać prowadząc bloga. Najważniejsza zasada – blog zgodny z prawem autorskim Niezależnie od tego czy mówimy o prawie autorskim, RODO czy jakiejkolwiek innym obowiązku prawnym, który obowiązuje Ciebie jako blogera lub blogerkę. Warto zadbać o to, aby Twój blog był prowadzony zgodnie z prawem. Unikniesz problemów z prawem autorskim Podstawową korzyścią dla Ciebie, wynikającą z prowadzenia bloga zgodnego z prawem, jest uniknięcie problemów prawnych. A przynajmniej tych sytuacji, w których ktoś mógłby skierować względem Ciebie roszczenia w związku z Twoim działaniem. A jak wiesz, każdy spór pochłania czas i nerwy. W przypadku gdy naruszysz czyjeś prawa, taki spór może dodatkowo wiązać się dla Ciebie z koniecznością zapłaty pewnej kwoty na rzecz innej osoby. Pamiętaj również, że w prawie nie działa zasada pt. „nie wiedziałem”. Nieznajomość prawa nie zwalnia Cię z odpowiedzialności za naruszenia czyichś praw na Twoim blogu. Zadbasz o swoją markę Zapewne znasz powiedzenia „Internet nie zapomina” oraz „rzecz raz opublikowana w Internecie zostaje tam na zawsze”. Czasem wystarczy jedno potknięcie, aby zburzyć swoją markę, którą budujesz w Internecie. A buduje ją każdy – niezależnie czy jesteś hobbystą czy profesjonalistą. Jeżeli prowadzisz bloga nawet w ramach swojego hobby (niezarobkowo) lub piszesz o swoich zainteresowaniach, to masz wokół siebie zgromadzoną społeczność. Społeczność, która Ci ufa i postrzega Ciebie jako eksperta. W przypadku, gdy okaże się, że w bezprawny sposób korzystasz z utworów innych osób, Twoja pozycja może na tym cierpieć. Myślę, że nie muszę Cię przekonywać jak ważne jest dbanie o legalność Twojego bloga. Prowadzenie bloga zgodnie z prawem po prostu się opłaca ? Poniżej przedstawiam Ci najważniejsze aspekty, na które musisz zwrócić uwagę, aby prowadzić bloga zgodnie z prawem autorskim. Czy można ukraść pomysł na blog? We wpisie „Ochrona prawna pomysłu” przybliżyłam Ci kwestie prawnej ochrony pomysłów. Dowiesz się z niego między innymi, że pomysł jako pewna abstrakcyjna idea nie jest chroniona prawem autorskim. Oznacza to, że zarówno Ty, jak i inne osoby, możecie założyć bloga na dokładnie taki sam temat. Ochroną prawną jest objęty zaś sposób wyrażenia tego pomysłu. Nie powinieneś kopiować czyjegoś sposobu prowadzenia bloga, który wyraża się na przykład poprzez publikowanie materiałów o określonej tematyce w określonej kolejności. Oczywiście możesz wykorzystać dany temat. Ale dobór zagadnień, kolejność danych publikacji czy innych działań może stanowić czyjąś strategię działania. W pewnych okolicznościach wykorzystywanie jej może stanowić naruszenie przepisów prawa. Znajdź własną ścieżkę rozwoju swojego bloga. Logo na blogu – Twój znak firmowy Logo identyfikuje Ciebie i Twój blog. Wyróżnia to co robisz spośród Używasz go na blogu, w newsletterze czy w social mediach. Jest wszędzie tam, gdzie mowa o Tobie i tym co robisz lub o czym piszesz. Możesz zarejestrować je również jako Twój znak towarowy. Może nawet myślałeś o logo Twojego bloga, jeszcze zanim ustaliłeś jego strategię czy napisałeś pierwszy wpis ? Tak, logo na blogu jest bardzo ważne. W związku z dużym znaczeniem logo na blogu, wiele osób zleca jego wykonanie profesjonalnemu grafikowi. Niektóre powstałe dzieła to istne cuda. Ale cudów nie ma i jeżeli zawarłeś kiepską umowę o wykonanie logo, to może okazać się, że nie możesz korzystać z niego tak, jak być chciał/a. Jednym z podstawowych elementów umowy o stworzenie logo są postanowienia dotyczące przeniesienia autorskich praw majątkowych do logo. Więcej o autorskich prawach majątkowych możesz przeczytać we wpisie „Autorskie prawa majątkowe„. Zadbaj o to, aby zapisy te znalazły się w Twojej umowie. Pamiętaj przy tym, że umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych albo umowa o dzieło zawierająca takie postanowienia, musi być zawarta w formie pisemnej. Więcej o tej formie umowy przeczytasz we wpisie „W jakiej formie zawrzeć umowę z Klientem?”. Umowa z grafikiem powinna zawierać również inne przydatne postanowienia, jak zobowiązanie do niewykonywania autorskich praw osobistych czy regulować kwestie praw zależnych. Szerzej na ten temat przeczytasz w jednym z kolejnych wpisów, które pojawią się na blogu. Dbając o powyższe, zapewnisz sobie możliwość swobodnego korzystania z logo Twojego bloga bez obawy, że naruszysz prawa grafika. To mój szablon bloga czy Twój? Kolejnym ważnym aspektem wizualnym Twojego bloga jest jego layout. Szata graficzna strony internetowej może, pod pewnymi warunkami, stanowić utwór w rozumieniu prawa autorskiego. Jeżeli powierzasz przygotowanie strony internetowej profesjonaliście, zadbaj o to, aby w umowie znalazły się odpowiednie postanowienia dotyczące w szczególności obowiązku dostarczenia utworu oryginalnego (nienaruszającego praw innych osób) oraz odpowiedzialności za naruszenie tego zobowiązania. W przypadku gdy kupujesz gotowy szablon, sprawdź na jakiej licencji został Ci on udostępniony. Dzięki temu dowiesz się, czy i jakich zmian możesz w nim dokonywać bez naruszania praw autorskich autora. Jeżeli samodzielnie tworzysz layout bloga, inspiruj się innymi, ale nie twórz takich samych stron. Blog jest Twoim miejscem w sieci, więc powinien odzwierciedlać Ciebie i Twoją osobowość. Twój blog to Twój indywidualny przekaz dla innych. Wyraź się również poprzez jego wygląd ? Autorskie wpisy na blogu Jak jest blog, to są wpisy, czyli mięso ? Najczęściej spotykanym naruszeniem praw autorskich w związku z wpisami jest plagiat. Polega on na wykorzystaniu czyjegoś utworu, w tym przypadku wpisu blogowego, ze wskazaniem siebie jako autora. Naruszenie to ma bardzo poważny charakter, gdyż może grozić na nie odpowiedzialność karna. Podsumowując: nie przyklejaj wpisów z innych blogów, tylko twórz własne. W przypadku, gdy na blogu publikujesz Twoje tłumaczenia wpisów z zagranicznych blogów, pamiętaj, że stanowią one utwór zależny. Aby móc je opublikować, potrzebujesz zgody autora pierwotnego. Jeżeli jej nie uzyskałeś, to mogłeś naruszyć przysługujące mu prawa autorskie. Zdjęcia na blogu czy blog do zdjęcia? Zdjęcia pełnią bardzo ważną rolę na blogu. Trudno sobie wyobrazić bloga podróżniczego, kulinarnego czy modowego bez zdjęć, prawda? Sprawiają, że treść, którą chcesz przekazać jest atrakcyjniejsza albo bardziej zrozumiała. Pozwalają również odpocząć czytelnikowi od treści i złapać oddech. Albo zachwycają. Funkcji jest wiele. Nie muszę Cię zatem przekonywać, że powinieneś ze szczególną uwagą zadbać o legalność zdjęć. Jeżeli jesteś ich autorką lub autorem to sprawa jest prosta ? Jeżeli jednak posiłkujesz się zdjęciami z Internetu, to polecam Twojej uwadze poniższe informacje. Każde zdjęcie ma autora. Nawet to niepodpisane. Podstawą skorzystania z niego jest uzyskanie zgody jego autora. To, że nie możesz ustalić autora ani się z nim skontaktować, nie zwalnia Cię z odpowiedzialności za naruszenie jego praw autorskich. W takim przypadku najlepiej poszukaj innego zdjęcia, np. w serwisach stockowych. Licencje Creative Commons Zdjęcia w serwisach stockowych są udostępniane na tzw. licencjach Creative Commons (skrót „CC”). Są to uniwersalne wzorce, które wyjaśniają, w jaki sposób możesz wykorzystać dany utwór. Są cztery podstawowe rodzaje licencji CC: BY oznacza obowiązek oznaczenia autora. NC oznacza możliwość użycia danego utworu wyłącznie niekomercyjnie. ND oznacza, że nie jest możliwe tworzenie utworów zależnych. SA oznacza, że utwór który stworzysz z wykorzystaniem danego elementu na licencji, musisz udostępnić dalej również na tych samych warunkach licencyjnych. Warunkiem korzystania z licencji jest zamieszczenie odpowiedniej adnotacji przy wykorzystany utworze. Musi zawierać ona informacje o autorze utworu, typie licencji oraz jego źródle. Rekomendowane jest również podanie linku do utworu, który wykorzystaliśmy. Za każdym razem sprawdź, na jakiej licencji zostało udostępnione dane zdjęcie. Jeżeli nie zastosujesz się do jej warunków, to naruszysz prawa autorskie autora tego utworu. Istnieje jeszcze jedna licencja tzw. licencja Creative Commons 0 (CC0). Oznacza ona, że autor przekazał utwór do domeny publicznej. Jednocześnie zrzekł się wykonywania praw autorskich do niego. Dzięki temu swoboda korzystania z takiego utworu jest największa. Prawo cytatu Możesz również wykorzystać zdjęcia (i inne materiały) z Internetu w ramach prawa cytatu. Konieczne jest jednak spełnienie określonych warunków. Po pierwsze, możesz wykorzystać urywki rozpowszechnionych utworów oraz rozpowszechnione utwory plastyczne, utwory fotograficzne lub drobne utwory w całości, w swoim materiale, jeżeli stanowi on utwór (więcej w artykule „Utwór w prawie autorskim„). Jeżeli przygotowujesz wpis, to prawdopodobnie będzie on utworem. Inaczej będzie jednak w przypadku, gdy tworzysz np. galerię z wykorzystaniem cudzych zdjęć, a każde z nich okraszasz jednym czy dwoma zdaniami. To będzie zbyt mało, aby uznać Twoją pracę na utwór. Nie spełnisz zatem podstawowego warunku, aby korzystać z prawa cytatu. Po drugie, nie każde użycie czyjegoś utworu będzie użyciem w ramach prawa cytatu. Możemy mówić o nim wyłącznie wtedy, gdy wykorzystałeś czyjś materiał w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa, nauczanie lub prawami gatunku twórczości. Jeżeli wykorzystujesz czyjś materiał dlatego, że zdjęcie jest ładne, to nie możesz skorzystać z prawa cytatu. Inaczej będzie w sytuacji, gdy przykładowo opowiadasz o cechach jakiegoś utworu malarskiego i wykorzystujesz jego zdjęcie, żeby odbiorcy mogli zrozumieć o czym mówisz. Warunkiem korzystania z prawa cytatu jest również prawidłowe podpisanie zdjęcia lub innego wykorzystanego materiału. Pamiętaj, aby umieścić informację o autorze oraz źródle cytatu. Zanim zdecydujesz się wykorzystać jakiś materiał w ramach prawa cytatu, przemyśl czy spełniasz powyższe warunki. Prawo cytatu jest najczęściej nadużywaną instytucją prawa autorskiego. Wizerunek na zdjęciach Jeżeli korzystasz ze zdjęć, na których przedstawione są inne osoby, musisz mieć ich zgodę na rozpowszechnianie ich wizerunku. Nie wystarczy, że będziesz miał podstawę do wykorzystania samego zdjęcia. Od tej zasady istnieje kilka wyjątków. Możecie wykorzystać zdjęcie, jeżeli osoba na nim przedstawiona stanowi jedynie szczegół całości lub zdjęcie przedstawia tłum osób, ale ich identyfikacja jest utrudniona. Podobnie będzie, gdy wykorzystasz zdjęcie osoby publicznej wykonane w czasie pełnienia przez nią obowiązków zawodowych. Jak to jednak z wyjątkami bywa, trzeba do nich podchodzić ostrożnie 🙂 —– Dziękuję Ci że dotarłaś/dotarłeś do tego miejsca. We wpisie chciałam zwrócić Twoją uwagę na podstawowe aspekty, które wymagają Twojej czujności. Każdy z tematów jest jednak bardzo obszerny. Więcej na ich temat przeczytasz w kolejnych wpisach. Jeżeli jakieś zagadnienie szczególnie budzi Twoje zainteresowanie, daj mi znać w komentarzu. Odpowiem na Twoje pytanie. —– Jeżeli potrzebujesz pomocy w ustaleniu czy Twój blog lub publikowane przez Ciebie materiały są zgodne z prawem autorskim, napisz do mnie e-mail na adres: kancelaria@cydejko-stachowiak.pl. —– Czy ten artykuł był dla Ciebie przydatny? Podaj go dalej! —– Photo by Jesus Kiteque on Unsplash

Artykuł Blog zgodny z prawem autorskim – jak go prowadzić? pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Utwór inspirowany, czyli efekt natchnienia

Patrycja Cydejko — Tue, 25 Aug 2020 21:08:42 +0000

Sztuka od zawsze miała inspirować. Wywierać wpływ na odbiorców. Czasem szokować, czasem wzruszać. Skłaniać do refleksji. Dawać impuls do powstania kolejnych dzieł. Takie utwory w prawie autorskim nazywamy utworami inspirowanymi. Utwór inspirowany W przepisach nie znajdziemy definicji utworu inspirowanego. Intuicyjnie pewnie jednak czujesz, że inspiracja oznacza jakiegoś rodzaju emocjonalny odbiór dzieła, który na nas wpływa i inicjuje jakieś działania. Utwory powstałe pod wpływem tego twórczego natchnienia to właśnie utwory inspirowane. Warunkiem powstania utworu inspirowanego jest zatem istnienie tzw. utworu pierwotnego. Utworu, który został stworzony przez inną osobę wcześniej. I którego oddziaływanie stoi u podstaw powstania utworu inspirowanego. Więcej informacji o tym, czym jest utwór przeczytasz we wpisie pt. utwór w prawie autorskim. Do stworzenia utworu inspirowanego i jego rozpowszechniania, np. poprzez opublikowanie go w Internecie, nie potrzebujesz zgody autora utworu pierwotnego. Związek pomiędzy utworem inspirowanym a pierwotnym Utwór inspirowany przejmuje pewne elementy niechronione prawem autorskim z utworu pierwotnego. Do takich elementów możemy zaliczyć pomysł, tematykę utworu, technikę wykonania czy styl. W konsekwencji pomiędzy tymi dwoma utworami jest luźny, ale dostrzegalny związek. Więcej o tym, dlaczego pomysł nie korzysta z ochrony prawnej przeczytasz we wpisie pt. ochrona prawna pomysłu. Inspirację dla utworu inspirowanego mogą stanowić dzieła z różnych dziedzin sztuki. Przykładowo utwór literacki może być inspiracją do powstania obrazu czy filmu. Mogą to być jednak również utwory z tej samej dziedziny, np. obraz może być również inspiracją dla powstania innego obrazu. W przypadku gdy przy tworzeniu dzieła inspirujemy się innym utworem, warto rozważyć, jakie elementy utworu pierwotnego znajdują się w Twoim utworze i czy podlegają one ochronie. Utwór inspirowany musi również spełniać kryteria utworu w rozumieniu prawa autorskiego. Efekt końcowy musi stanowić przejaw Twojej twórczej działalności. Gdy Twój wkład twórczy będzie zbyt mały lub przejmiesz z utworu pierwotnego elementy chronione prawem autorskim, możesz naruszyć prawa autorskie autora utworu pierwotnego. W szczególności będzie mógł on zarzucić Ci popełnienie plagiatu. Inspirujące Panny z Awinionu Przykładem, który dobrze ilustruje wpływ inspiracji jest obraz Pabla Picassa Les Demoiselles d’Avignon (Panny z Awinionu). Pablo Picasso, Panny z Awinionu, 1907 Najbardziej wpływowym dziełem sztuki ostatnich 100 lat [1] zainspirował się m.in. fotograf Jaimie Warren (Autoportret, oraz malarz Robert Colesscota (Les Demoiselles d’Alabama). Jaimie Warren, Autoporterźródło: https://www.dontyoufeelbetter.com/art-history-series-1 Robert Colesscota, Les Demoiselles d’Alabama, źródło: http://figuringhistory.site.seattleartmuseum.org/robert-colescott/les-demoiselles-dalabama-vestidas/ Po analizie powyższych dzieł, można śmiało stwierdzić co je łączy. Jest to kompozycja utworu, czyli ustawienie kobiet względem siebie i względem odbiorcy. Jednocześnie każdy z nich ma swój niepowtarzalny charakter, obrazujący wkład twórczy każdego artysty. Powstałe utwory sprawiają wrażenie podobnych, ale jednak innych. Jednocześnie inspiracje bezsprzecznie przywodzą na myśl obraz Pabla Picassa. Spory o utwory inspirowane Ustalenie granic pomiędzy utworem inspirowanym a utworem pierwotnym jest trudne i niejednokrotnie wywołuje wiele wątpliwości. Nie mamy w tym zakresie żadnych wytycznych zawartych w przepisach. Gdy spór trafi do sądu, sędzia rozpoczyna od ustalenia, jakie elementy zostały zaczerpnięte z utworu pierwotnego i wykorzystane w utworze inspirowanym. Następnie ustala czy były to elementy o charakterze twórczym, a więc objęte ochroną prawnoautorską czy też nie. Na kolejnym etapie ocenia jaką rolę przejęte elementy pełnią w całym nowopowstałym utworze. W szczególności czy mają one charakter dominujący w utworze inspirowanym. W wyniku tych ustaleń sąd podejmuje decyzję, czy dany utwór stanowi utwór inspirowany. Jeżeli nie, to uzna, że utwór powstał z naruszeniem praw autorskich autora utworu pierwotnego. Często prawidłowe rozwiązanie sprawy wymaga tzw. wiadomości specjalnych. Sądy korzystają z opinii biegłego z danego zakresu, np. z malarstwa, literatury czy fotografii, aby ustalić powyższe kwestie. Plagiat czy inspiracja? Media ciągle donoszą o sporach związanych z możliwym plagiatem. Najczęściej doniesienia te dotyczą branży muzycznej. Z uwagi na częste trudności w ustaleniu granic pomiędzy utworem inspirowanym a utworem pierwotnym, wiele sporów kończy się ugodą pomiędzy stronami. Przykładem jest spór, w którym Huey Lewis (utwór I Want A New Drug) oskarżył Raya Parkera Jr. (utwór Ghostbusters) o plagiat czy roszczenia Martina Harringtona i Thomasa Leonarda (utwór Amazing) przeciwko Edowi Sheeranowi (utwór Photograph). Spodobał Ci się artykuł? Udostępnij go innym! [1] https://www.newsweek.com/which-most-influential-work-art-last-100-years-102269 Photo by Yannis Papanastasopoulos on Unsplash

Artykuł Utwór inspirowany, czyli efekt natchnienia pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Autorskie prawa majątkowe – jak długo trwa ochrona?

Patrycja Cydejko — Tue, 16 Jun 2020 20:49:02 +0000

Jedną z podstawowych różnic pomiędzy autorskimi prawami majątkowymi a autorskimi prawami osobistymi jest czas trwania ochrony tychże praw. Dlaczego jest on taki ważny w przypadku autorskich praw majątkowych? Otóż po jego upływie utwory przechodzą do domeny publicznej. A to oznacza, że nie potrzebujesz zgody twórcy na ich wykorzystanie, a także nie musisz płacić wynagrodzenia z tego tytułu. Autorskie prawa majątkowe w Polsce Zarówno autorskie prawa osobiste, jak i autorskie prawa majątkowe, powstają z chwilą ustalenia utworu i trwają przez całe życie twórcy. Autorskie prawa osobiste są niezbywalne, a ich ochrona jest nieograniczona w czasie. Trwa zatem również po śmierci twórcy. A jak jest w przypadku autorskich praw majątkowych? W Polsce ochrona autorskich praw majątkowych wygasa po upływie 70 lat od śmierci twórcy. Przy utworach współautorskich okres ten liczymy od śmierci ostatniego ze współtwórców. Dlaczego tak jest? Celem ograniczenia trwania autorskich praw majątkowych jest umożliwienie nieskrępowanego dostępu do dóbr kultury. Wygaśnięcie autorskich praw majątkowych nie oznacza, że nie musisz respektować autorskich praw osobistych twórcy. Musisz zatem zadbać m.in. o wskazanie jego autora utworu. Więcej możesz przeczytać we wpisie Czym są autorskie prawa osobiste? Jak długo trwa ochrona autorskich praw majątkowych? Czasem jednak sposób obliczenia 70-letniego okresu ochrony autorskich praw majątkowych jest skomplikowany. jeżeli twórca nie jest znany – od daty pierwszego rozpowszechnienia utworu, chyba że pseudonim nie pozostawia wątpliwości co do tożsamości autora lub jeżeli autor ujawnił swoją tożsamość. gdy autorskie prawa majątkowe przysługują innej osobie niż twórca (utwory pracownicze) – 70 lat od daty jego rozpowszechnienia utworu lub od ustalenia utworu, gdy utwór nie został rozpowszechniony. utwór audiowizualny – 70 lat od śmierci najpóźniej zmarłej spośród – reżysera, autora scenariusza, autora dialogów, kompozytora muzyki skomponowanej do tegoż utworu. utwór słowno-muzyczny – jeżeli utwór słowny i utwór muzyczny zostały stworzone specjalnie dla danego utworu słowno-muzycznego – od śmierci później zmarłej z wymienionych osób tj. autora utworu słownego albo kompozytora utworu muzycznego. Prawo autorskie przewiduje możliwość powstania utworów zależnych. W takim przypadku okres ochrony autorskich praw majątkowych biegnie odrębnie dla utworu pierwotnego, jak i dla utworu zależnego. Na co jeszcze zwrócić uwagę? Zasada wskazująca, że ochrona wygasa po upływie 70 lat ma jeden mały haczyk. Okresu tego nie liczymy od faktycznej daty śmierci twórcy lub rozpowszechnienia utworu, czyli od daty dziennej. Okres ten liczymy w pełnych latach następujących po roku, w którym nastąpiło jedno z ww. zdarzeń. W przypadku utworów, których twórca umarł 30 czerwca 1995 roku, to 70 lat liczymy od 1 stycznia 1996 roku. Czy było tak zawsze? Ochrona autorskich praw majątkowych w Polsce początkowo, na mocy ustawy z 1952 roku wynosił 20 lat od śmieci twórcy. Na mocy ustawy z 1 stycznia 1976 roku wydłużono ten okres do 25 lat. Na mocy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 4.02.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych okres ochrony wynosił 50 lat. Od dnia 22 lipca 2000 roku obowiązuje 70 letni okres ochrony autorskich praw majątkowych po śmierci twórcy. Przez te zmiany okres trwania ochrony nie zawsze jest prosty do ustalenia. Przepisy ustawy stosuje się do utworów:1) ustalonych po raz pierwszy po jej wejściu w życie;2) do których prawa autorskie według przepisów dotychczasowych nie wygasły;3) do których prawa autorskie według przepisów dotychczasowych wygasły, a które według niniejszej ustawy korzystają nadal z ochrony (z wyłączeniem okresu między wygaśnięciem ochrony według ustawy dotychczasowej i wejściem w życie niniejszej ustawy).Art. 124 ustawy o prawie autorskim i prawie pokrewnych Autorskie prawa majątkowe w Europie i na świecie Jedną z cech prawa autorskiego jest zasada terytorializmu. Zgodnie z nią, ochrona prawno-autorska w każdym kraju jest niezależna od ochrony przyznanej w innym kraju. Oznacza to, że każde państwo może samodzielnie ustalać czas, po upływie którego autorskie prawa majątkowe wygasają. W krajach Unii Europejskiej ochrona autorskich praw majątkowych wynosi 70 lat od śmierci twórcy. Ciekawym przykładem jest w tym zakresie Francja. Zgodnie z prawodawstwem francuskim – Code de la propriété intellectuelle (art. L123-10) – ochrona autorskich praw majątkowych twórców, którzy polegli walcząc za Francję w czasie I i II Wojny Światowej została przedłużona o dodatkowe 30 lat [1]. W 2019 roku konwencję berneńską podpisało 177 państw na całym świecie. W krajach tych nie należących do UE, minimalny okres ochrony autorskich praw majątkowych wynosi 50 lat po śmierci twórcy. Domena publiczna Utwory, do których autorskie prawa majątkowe wygasły przechodzą do tzw. domeny publicznej. Czym jest domena publiczna i jak z niej korzystać możesz przeczytać we wpisie pt. „Domena publiczna – proste korzystanie z dóbr kultury”. ***** Serdecznie polecam Ci korzystanie z zasobów domeny publicznej. Jeżeli nie jesteś pewien czy autorskie prawa majątkowe od utworu wygasły, to zapraszam do kontaktu z kancelarią. ***** Daj znać czy ten artykuł był dla Ciebie przydatny. Jeżeli tak to udostępnij go dalej ? ***** Photo by NeONBRAND on Unsplash ***** [1] Code de la propriété intellectuelle Article L123-10 – https://www.legifrance.gouv.fr/codes/id/LEGIARTI000006278937/1995-07-01/ [dostęp: 7.01.2021 r.]

Artykuł Autorskie prawa majątkowe – jak długo trwa ochrona? pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.

Autorskie prawa majątkowe – czym są?

Patrycja Cydejko — Fri, 12 Jun 2020 15:18:51 +0000

Jeżeli jesteś artystą lub twórcą powinieneś szczególną uwagę zwrócić na przysługujące Ci autorskie prawa majątkowe. To dzięki nim masz monopol na korzystanie ze swoich utworów. Obejmują one także kwestie ekonomiczne. Autorskie prawa majątkowe zasługują na Twoją uwagę również, gdy nabywasz od twórcy utwór w ramach umowy i chciałbyś móc swobodnie nim dysponować. W poniższym wpisie dowiesz się czym są autorskie prawa majątkowe, jakie prawa obejmują, a także jakie są różnice pomiędzy nimi a autorskimi prawami osobistymi. Cechy autorskich prawa majątkowych Często spotykam się z pytaniem, czy umieszczenie noty copyright np. w ebooku zapewnia ochronę autorskich praw majątkowych. Autorskie prawa majątkowe, podobnie jak autorskie prawa osobiste, przysługują twórcy z mocy prawa od chwili ustalenia utworu. Wystarczające jest zatem samo stworzenie utworu dla powstania ochrony. Nie jest konieczne wiec zamieszczenie noty copyright lub jakakolwiek rejestracja utworu w odpowiednim urzędzie. Taki obowiązek istnieje jednak przy np. znakach towarowych lub wynalazkach. Są to również prawa o charakterze bezwzględnym, a więc są skuteczne wobec wszystkich i wszyscy muszą je respektować. W sytuacji, gdy ktoś chce skorzystać z utworu, musi uzyskać zgodę twórcy. Jednocześnie twórca ma prawo żądania od innych osób przestrzegania jego praw. Autorskie prawa majątkowe przysługują twórcy, a w przypadku utworu współautorskiego przysługują współtwórcom wspólnie. Wyjątkiem jest utwór stworzony przez pracownika w ramach stosunku pracy. W tym przypadku autorskie prawa majątkowe przysługują pracodawcy, a zatem osobie innej niż twórca. Prawa te podlegają dziedziczeniu. W odróżnieniu od autorskich praw osobistych, nie są związane nierozerwanie z osobą twórcy. Wobec tego mogą zostać zbyte przez twórcę, np. na podstawie umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych. Przykłady autorskich praw majątkowych Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.Art. 17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych Powyższe oznacza, że na autorskie prawa majątkowe składają się prawo do: korzystania z utworu, wynagrodzenia, rozporządzania utworem. Prawo do korzystania z utworu Prawo do korzystania z utworu powstaje z chwilą jego powstania. Twórca ma wyłączność na korzystanie z utworu. Korzystanie z utworu przez inne osoby wymaga uzyskania jego zgody (z uwzględnieniem ograniczeń monopolu twórcy wynikających z przepisów). Dla uznania, że doszło do korzystania z utworu nie ma znaczenia czy nastąpiło ono w celu komercyjnym czy prywatnym. Warto wskazać, że samo zapoznanie się z utworem przed odbiorcę nie oznacza korzystania z utworu w rozumieniu prawa autorskiego. Możemy zatem przeczytać książkę czy posłuchać płyty bez konieczności zgody twórcy. Podobnie będzie w przypadku obejrzenia filmu w kinie, słuchania muzyki w restauracji czy oglądania obrazów w muzeum. W tym przypadku z utworu korzysta w rozumieniu prawa autorskiego odpowiednio kino, restauracja lub muzeum. Sposoby korzystania utworów są określone w ustawie o prawie autorskim jako pola eksploatacji. Należą do nich w szczególności zwielokrotnianie utworu (np. sporządzanie jego egzemplarzy lub kopii) albo jego rozpowszechnianie. Rozpowszechnianie zaś może mieć charakter trwały (w formie np. sprzedaży lub darowizny utworu, jego najem lub użyczenie) albo jednorazowy (np. publiczne wykonanie utworu w czasie koncertu, wystawienie obrazów w czasie wystawy, wyświetlenie filmu, czy retransmisje radiowe lub telewizyjne). Prawo do wynagrodzenia Podstawowym założeniem prawa autorskiego jest to, że twórcy należy się wynagrodzenie za korzystanie z jego utworów przez inne osoby. Prawo autorskie ma bowiem na celu ochronę interesów twórców i zapewnienia im możliwości zarabiania na swojej pracy. Jeżeli z umowy nie wynika, że przeniesienie autorskich praw majątkowych lub udzielenie licencji nastąpiło nieodpłatnie, twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia.Art. 43. ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych Wynagrodzenie twórcy powinno być ustalone z uwzględnieniem pól eksploatacji. Wpływ na jego wysokość powinny mieć zatem dopuszczalne sposoby wykorzystywania utworu, na jakie umówiły się strony. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za korzystanie z utworu na każdym odrębnym polu eksploatacji.Art. 45 ustawy o prawie autorskim i prawa pokrewnych Wynagrodzenie przysługuje twórcy nie tylko na podstawie umowy. Obowiązek ten może wynikać bezpośrednio z ustawy prawo autorskie. Przykładem jest obowiązek uiszczania wynagrodzenia na rzecz twórcy przez biblioteki w związku z użyczaniem egzemplarzy rozpowszechnionych utworów, które znajdują się w ich zbiorach. Elementem prawa do wynagrodzenia jest równie droit de suite. Jest to uprawnienie twórcy do żądania wynagrodzenia od podmiotów zajmujących się zawodowo odsprzedażą dzieł sztuki lub rękopisów utworów literackich i muzycznych. Wysokość wynagrodzenia jest określona procentowo w ustawie i uzależniona jest od ceny sprzedaży utworu. Instytucja droit de suite ma na celu rekompensowanie twórcom sytuacji, gdy ich dzieła z biegiem czasu zyskują na wartości. Roszczenie to przysługuje również spadkobiercom twórcy. Prawo do rozporządzania utworem Jest to prawo twórcy do decydowania o umożliwieniu innym korzystania z utworu na określonych polach eksploatacji (czyli w określony sposób). Będzie się ono przejawiać na przykład w zawieraniu umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych lub umów licencji wyłącznej albo niewyłącznej. O czasie trwania ochrony autorskich praw majątkowych przeczytasz w kolejnym wpisie. ****** Daj znać czy ten artykuł był dla Ciebie przydatny. Jeżeli tak to udostępnij go dalej ? ****** Photo by Micheile Henderson on Unsplash

Artykuł Autorskie prawa majątkowe – czym są? pochodzi z serwisu Twórca w prawie | Patrycja Cydejko.